ቪቭያና ኣማኑኤል
ቪቭያና ኣማኑኤል

መልቐስ

By Viviana Amanuel 16 March 2012

 

ሓደ ካርነሽማይ፣ ኣሪጎም ዓዲ ውዒሎም ብሕምም ተደኒሶም ኣብ ቤቶም ተዓጽዮም ይነብሩ ነበሩ። ኣብ መጠረሽታ፣ ክኣ ዓለም ኣርኪባቶም ሞቱ።

ኣብቲ ስነ ስርዓት ቐብሮም ወገን ስኢኖም፣ (ዝበኽየሎም ተሳኢኑ) ከም ቐብሪ ሕኑቕ ኾይኑ ተራእየ’ሞ፣ ኣይተ ብድሆ ወዲ ዘመኑ ዝተባህሉ መላቓሳይ በዚ ተቖጢዖም።

 

“ኣንታ ወዲ ሰብ ከመይ’ሉ ተመኖ

ኣንታ ወዲ ሰብ ከመይ’ሉ ተመኖ

ሰይቲ ወዲ ‘ዶ የሎኽን ኢኺ እንተኸደንኪ ዲኖ

እንታይ ደኣ ኾይኑ ዓይንኺ ጸረር ዝሰኣኖ

ኣንታ ኣሕሙዶ የለውን’ዮም እኽሊ ዝጽዓኑ

እንታይ ደኣ ኾይኖም ትም ዝብሉ ርእሶም ዘድንኑ

ቐባራይ ሓመየኹም ድሓን ኩኑ”

 

ኢሎም ብዘልቐስሉ   እቲ ኪቐብር ተኣኪቡ ዝነበረ ሓፋሽ ተደፋኒቑ’ ከም ብሓድሽ “ ዋጭ ..ዋጭ” ኢሉ በኸየሎም፣ ውዑይ ሓዘይ ድማ መሰለ…።


ምቑር ማሰታትና 

By Viviana Amanuel May 28, 2012

 

ማሰኛ ኣቶ ከበዶም

ሓደ እዋን እቲ እዋን መግዛእቲ ኣብ ኤርትራ ዝካየድ ዝነበረ ኩዕታ ማዕድናት ናበይ የብል ኣሎ ንምባል፣ኣብ ኣስመራ ከምዚ ኢሎም ማሰ በሉ


እዛ ወርሓት እንንታይ ወርሓታ
እንዳ ደጊያት ደሞዝ ትኣቱ ከፊታ
እንዳ ሳልሕ ትኣትይ ከፊታ
እንዳ በረምበራስ ትኣቱ ከፊታ
/ ገብሪኤላ ሎም ዘበን ሞይታ
ኣነ ገሪሙኒ ዘሎ
እዛ ኣማሪካ እንታይ ብልሓታ
ዝባን ዓዲ ሰጉዶ ኩላ ተዃዒታ
ዝባን ሰምበል ኩላ ተዃዒት
ንምኹዓትስእደለ ይኹዓታ
እተን ሓመድ ኣበይ ተኸታ?

………………………………………………..

 

ኣብ 1963 ናይ ኣማሪካ መራሒ ዝነበረ ጆን ኦፍ ኬነዲ ብሰብ ምስ ተቐትለ ኣቶ ከበዶም ኣብ ሓደ ቀብሪ ወዲ ዓዶም ወየ ዝበልዎ ገለ ክፋሉ፣

 

እዞም ኣማሪካ ኣይተማህሩን ግዲ
መንግስቶምዝቐትሉ ኣብ መንገዲ................

 

…………………………………………………….

ከኣ መጽዩ ኣባ ዛርና
አዲ ቀለተ ወዮ መምህርና
መሬት ምስ መሰየ ኣበይ ከቕርበና
ንሱ ዘመድ ንሕና ጓና
ዋና ገናሽ ኣንታ ዋና
ሎሚ ዘበን ሕማቕ እዋና
ክልተ ኩንታ ዕፉን ንገዛይ ጸዓና
ስምዑ እስከ ኣቱም ጎይታና
ይትረፍ ንዓኹምስ ንዓና እዝጊ የውጻኣና።

…………………………………….

 

ኣቶ ከበዶም ተኪኤ ናብ ደቂ ሌፋይ ዝተባህለ ዓዲ( ደረጨን ከባቢ ዓዲ ቀይሕ) ንቀብሪ ከአይዶም ወየ ኢሎም ነይሮም። እቲ ቀብሪ ናይ ሓደ ሰብኣይ ኾይኑ፣ ሰበይቱ ዝቐተለቶ እዩ። እታኣ ሰበይቲ ንሰብኣያቀቲላ ኣብ ንእዲ ድሕሪ ምቕባር፣ ጸኒሓ' ብዓዲ ተፈሊጣ።

 

ወየ
ዓረት ዝባውንቲ
ንባሕረንይወርድ ጻሕለን ይነግግዳ
ዕፉን እንተበልካ ነዲዳ
መሸላ እንተበአልካ ነዲዳ
ይዋእ' ቆላየ ድርብ ሃንዛ ዝለመዳ
ናበአይ ኣቢለን'የን ዝኸዳ
ሰብኣይ ቀቲላ ቀቢራት ኣብ ንእዳ
ኣንስቲ' ከምዛ ሰበይቲ'ዚኣ ከይትልለምዳ
እንተጸገመክን ተፋቲሕክን ኪዳ
ምግዳድስንዓኣ ይገዳ
ይሁዳ ናብታ ጸላም ይወስዳ።

……………………………..

ኣብቲ ዕንጨይቲ ሓበነ፣ ሕጊ ራእሲ ተሰማ እንቛዕ ተበተነ ተባሂሉ ዝድረፈል ዝነበረ ግዜ ኣቶ ከበዶም ….ከምዚ ኢሎም ማሰ በሉ።

 

ሃጸይ የውሃንስ ገዝ መድመዱ
ኣስላም ኢሎም ኣይትስገዱ
እንተኾነይሰግድ ደኣ ከም ልማዱ
ቐሺ ድሜጥሮስወን
ተስካር ኣይትግበሩ ኢሎም በብዕዱ
መኣስ ገዲፎም በዓል ቐሺ
ራእሲ ተሰማወን ገዚኡ መድመዱ
ከበሮ ኣይትውቕዑ ኢሎም በብዓዱ
ይሰምዕ ኾይኑ ዓዃይ ከብዱ
ካብ ዓምስ ሎምዘበን ገዲዱ።



Date: 16/12/2011

(ማሰ)

ቅድሚ 100 ዓመት ኣቢሉ ይኸውን ኣብ (ዓሰ ዱር ዘርኡ ሞሲ) ዝተባሀ ዓዲ ሓያልን ሃብታምን ዝነበራ ሰበይቲ ሓወን ቀቲልወን ይሞታ። ሰበይቲ “ተሳኢነን” ተባሂሉ ሓወን ከም ዘይገበረ ምስቶም ዝደልዩ ኮይኑ፣“በዚኣ’ባ በዚኣ ንድለ” እናበለ ሬሳ ሓውቱ ረኺቡ። ብድሕሪ’ዚ ኣብ ቐብረን ሓደ ዘይተፈልጡ መላቓሳይ ከምዚ ኢሎም ወየ...በሉ።

“ኣደይ ርግቢት’የ ርግቢት ሰማይ ኩና

ቕርሸይ ክንዲ ዝበልክን ደኣ ኣይትኩና

መዓረይ ክንዲ ዝበልክን ደኣ ኣይትኩና

ኣደይ ርግቢት’የ ሓውኽን እምበር

መን ቐቲሉክን ጓና

ኣደይ ርግቢት’የ ርግቢት ሰማይ ኩና”

ኢሎም ነቲ ኩነት ጋህዲ ገበርዎ።

__________________________________________________________________________________________________________________

Date: 07/12/11

(ማሰ)

ማሰኛ ኣይተ ሓድሽ ገብረገርግሽ ፣ኣብ ግዜ ደርጊ ኣብ ከተማ ሰገነይቲ ከም ሰራሕተኛ ተቆጺሮም እናሰርሑ እንከለዉ፣ ኣብ ሓደ መርዓ፣” ማሰ በሉ ኣይተ ሓድሽ” እናበሉ ሰባት ደፋፍእዎም። ሻቡ ኣማሓዳሪ ከተማ ሰገነይቲ ዝነበረ ሓደ ሰብ ካብ ሓያሎ ኣንስቲ ውላድ ስለዝነበሮ ብዛዕብኡ ከምዚ በሉ፣

“ኩስቶ ሓወይ ሽደን ኢኻ ሽደን

ኣደካስ ‘ምበር ኣርሓ ወሊደን

ሰንዓፈ እንተኸድካ ንስኻ ተውልደን

ዓዲ ቐይሕ እንተኸድካ ንስኻ ተውልደን

ሰገነይቲ እንተኸድካ ንስኻ ተውልደን

ኣደኻስ ‘ምበር ኣርሓ ወሊደን

ኣስመራ እንተኸድካ ንስኻ ተውልደን

ባጽዕ እንተኸድኻ ንስኻ ተውልደን

ውለደልና ይብላኻ ደርሆ ሓሪደን

ውለደልና ይብላኻ ጽራይ ኣማሊደን

ምእንቲ ዝማወ ዘይኮነ ምእንቲ ኒሕ ኢኻ እትኸደን

እቲ ምንታይ ጓና ከይወስደን

ገሊአን ሂበናኻ ናይ ገሊአ ኣየግሃደን”

ገሊአን ኣብዚ’ለዋ ገሊአ ሽዋ ኸይደን”

ምስ በሉ፣ እዚ ማሰ ዝተባህለሉ ሰብ (ኣመሓዳሪ) ብወረ ሰሚዑ ንጽባሒቱ ካብ ስራሕ ኣባረሮም።