Viviana Amanuel ዘይምሰጡ ዝምስጣ

ግብረ ማህጺ

Saturday 05, January 2012, by Viviana Amanuel ዘይምሰጡ ዝምስጣ

ግብረ ማህጺ ነቲ ዓዃይ ወይ ገባራይ ኣብ ህይወቱ ንኽነብር ኢሉ ዘካይዶ ላዕልን ታሕትን (ሓኾትኮት) ዝውሃብ መጸውዒ እዩ። ኣብ ህይወት ሓደ ሓረስታይ እትቕድምን ልዕሊ ኹሉ ዝስራዕ ንጥፈት ማሕረስዩ። ስራሕ ግብረ ማህጺ ድማ በቲ ንማሕረስ ዘድሊ ናውቲ ምድላዋት ፈሊሙ ` ክሳብ እዋን ማሕረስን ነቲ ብድሕሪኡ ንዘሎ እዋን ዘጠቓለለ ንጥፈት እዩ። ሓረስታይ ክራማት ቅድሚ ምእታዉ ጥላሙም ሳእኑ ኣመዓራርዩ (ስራኹ) መራሃጭኡ ኣዋዲዱ ኣዳጉሩ ነዲሉ ነቲ ዝምጽእ ዕማም ማሕረስ ብጽፈት ክዳሎ ክኽእል ኣለዎ። ግራቱ ዛልዩ ዘርኡ መሪጹ ግራቱ ቆጥቑጡ፣ ዝጭደድን ዝእየምን ወዲኡ እዩ ዝዳሎ። ዝጸርዩ ዝራብዓት ብመጓሰስን መስገደልን ሰጥ ኣቢሉ ኣጽርዩ ንዕኦም ዝሕዙ ድሉዋት ገይሩ ክቕርብ ባህርያዊ እዩ።

ሓረስታይ ዓመት መጸ ክዳሎ ስለዘለዎ ኣብ ወርሓት ጽድያ ንዱግሪ ዝኸውን ኦም ምቑራጽ ኣድላዩዩ። ኣብ ኣይሚ ብዝነበሩኻ ቀጠንቲ ኣዳጉር ግራትካ ክትደፍን ስለ ዘይትኽእል ኣጃ ነገሩ እቲ ዝሓሸ ሓደስቲ ኣዳጉር ምጽራብ ዩ። ንመሳርዕ ማሕረስ ዝኸውን ኣግራብ ዝኾነ ኣይኮነን። ኩሉ ዘዝሰማምማዕ ገረብ ኣለሊኻ ዝኸውን። ብዘይካ ዓይነት ዓቐናቱወን ፍሉጥ እዩ። ንድጉሪ ዝኸውን ገረብ ብውሕዱ ቁመት ኢድ ሰብኣይ እመትን ፈረቓን ኪኸውን እንከሎ፣ ርጉዱ ወን ብኽልተ ኢድካ ዘይጭበጥ ክሳብ ኣርባዕተ ኣጻብዕትኻ ዘእቱ ተወሳኺ ርጉዲ የድልዮ። ነዚ ጠለባት እንተኣማሊኡወን ኣቐዲምካ ኣይትበትኮን ጥምብል ድዩ ፈርቛ ከተረጋግጽ ኣሎኻ። ጥምብል ኣብ ውሽጡ ሃጓፍ ዘይብሉ ገረብ ክኸውን ከሎ፣ ፋርቛ ግን ብባህሪኡን ንካልኦት ባልዓትን ውሽጡ ዝተጎርጎሐ ገረብዩ። ባልዕ ዘይጀመርዎን ዕድመ ዘይወሰደን ከም ዝኾነን ዘረጋገጸ ሓረስታይ ድማ ገረብ ንድጉሪ ዝቖርጾ። ንዱግሪ ዝኸውን ኣግራብ ከከም ከባቢኡን ዝሕረስ መሬትን ይፈላለ እዩ። ካብቶም ዝውቱራት ንዱግሪ ዝኾኑ ኣግራብ ጨዓ፣ ጭጎኖ፣ ሞሞና፣ ጫዕረ፣ ሰራው፣ ኣውሊዕ፣ መቒዕ፣ ከርመድን ካልኦትን ድማ ክንጠቕስ ንኽእል። እዞም ኣግራብዚኦም ኣብ በዓለ ወልዲ ዘለዎም መዓልታት ኣይቁረጹን እዮም። ከምዚ ሎሚ ናይ ሓጺን ዱግር ልምዲ ከይተለምደ እንከሎ፣ ንዱግሪ ዝኸውን ገረብ፣ እዋን ማሕረስ ከይኣተወ እንከሎ ብኣጋኡ ዝህጀር ዝነበረ። ሎሚወን ንዱግሪ ሓጺን ዘይፈትዉ ብዙሓት ሓረስቶት ኣለዉ። ገሊኦም ንክሳድ ብዕራይ ጽዖት ንጽዖት ዝገብሮ ክብሉ እንከለዉ ገሊኦምወን ከቢድ ስለዝኾነ ብዕራይ ኣይሰሕቦን ባሃልቲ እዮም። ብዱግሪ ሓጺን ዝተሓርሰ ማእኮት የብሉን ዝብሉወን ኣለዉ።

ኣየ ጸኒሕካን እምነትካን!

ንዱግሪ ዝኸውን ገረብ ምስ ተቆርጸ ከም ዝኾነ ገረብ ኣብ ዝረኸብካ ሰው ኣይበሃልን እዩ። ነታ ዝተቆርጸት ጉንዲ ሒዛ ዝተረፈት ገረብ እምኒ ተቐመጠላ፣ እንተተኻኢሉወን ጭቓ ወይ ዒባ ጌርካ ሽብጥ ተብላ። እዚ መታን ደሓር ክትጥጥዕ ተባሂሉ ዝግበር። ነቲ ቆሪጽካ ንዱግሪ ክትጸርቦ ንዓዲ ዘእተኻዮ ክርትም (ንዱግሪ ዝኸውን ማእከላይ ጉንዲ) ’ወን ኣብ ልግስ ዝበለ ቦታ ኢኻ እተቐመጦ። ሃፈፍ ኣብ ምባሉ ድማ መሬት ኩዒትካ ትደፍኖ። ዘይተደኩዐ ድኹዒ እንተረኺብካወን ግልህ ግልህ ኣቢልካ ትቐብሮ። ጣዝዩ ወይ ጸሚኡ ምስ በልካዮ ድማ ኣውጺእካ ጉዳይ ምጽራብካ ትገብር። ቅድም ግን ኣደልዲልካ ትኽ ንትኽ ምጭዳዱ ከድልየካዩ። ፋስ ምስ ፋስ ኣጣሊፍካ ወይ ድማ ስኒ ሓርገጽ ዝመሰሉ መውደ ዘይብሎም ባላሕቲ ሓጻውን እናባራረኻ ኣብ ክልተ ትፈግ ወሓለ እንተኾይንካ ጽቡቕ እንተዘይኾይንካ ድማ ኢዱ ጥቕው ናብ ዝበልካዮ ክኢላ ወሲድካ ከም ዝጽረብ ትገብር። ኣንፈት እንተሃልዩካወን በዚኣ ብልዓያ። በዚኣ ጽረባ እናበለ መናደፍያ ዘብርየካ እንተረኺብካወን መላፍንቲዩ። ንስኻወን ንጽባሕ ኣያ ምሳር ኾይንካ በዚኣ ናብዚኣ ምባልካ ስለ ዘይተርፍ።

ምሳር፣ መንደሊ ክርትም እቶም ኣብ ግዜ ምጽራብ ከም መሳርሒ እንጥቐመሎም መሳርሒ ግብረ ማህጺዮም። ሓረስታይ ገዛ ኣትዩ ቡን እናሰተየ ኣብ ጎሎ ገዛ ወይ ጽላል ኣጋግዘ ኮፍ ኢሉ እናወግዐ ዝጸርብ። ማሕረስ ውዒሉ ኣብዑሩ ማይ ኣስትዩ ኣብ ዝድጉለሉ ሳንጥኡ እናፈርፈረወን ኣዳጉሩ ይጸርብ። ፋስ ካብ መንክቡ ኣብ ዘውርደሉወን ዕልዉ ኢሉዎ (ዓላ ተሰሚዑዎ) ኮፍ ኣይብልን ብፍላይ ኣብ እዋን ግብረ ማህጺ ሓረስታይ ትርፊ እዋን ስለ ዘይብሉ በቲ እናሰርሐ በቲ ድማ ካልእ እናሰላሰለ ስርሓቱ ዝዓምም። ኣብ ከምዚ እዋን ሚያዝያ ፍግም ኢሉ ግንበተ ሰነ ገጽ ስለ ዝህብ ንሓረስታይ ተወሳኺ ስራሕ ዘፈጥረሉ። መገሃጫ ኣንደልሂጹ፣ ረቃቒቶ ላም ከብዲ ኣድጊ መሲሉ፣ ክሳድ ብዕራይ ሽልኹቱ ምራን ቀደም ስለ ዝመስል ሓረስታይ ኣይቀስንንዩ።ውሒዱ በዚሑ ዓባር ኣይተርፍን ወዮ ደኣ እቲ ሰማይ ዝረድ ኣሉ እዋን ከም መብልዕ ተረሳዒ ኾይኑምበር እቲ ናይ ኢድካን እግርኻን በቲኽካ ኣብ ኣታስ ኡን ደግፈለይን ዓባር ጽድያ ሕሰምዩ።

ኣርዑተ ነዊትወን ተመሳሳሊ ስራሕ እዮም ዝደልዩ። ንዕ ኦም ዝኸ ውን ኣግራብ ካብ በረኻ ንዓዲ ምስ ኣእተኻዮም ኣብ እንዳ ሓሰር ወይ ዳስ ኣእቲኻ ከም ዝቕርጠው ትገብሮም። ሻቡ ኣውጺእካ ብሓዊ ትስልዎም። ቀሸም ወዲ ቀሸም ኣኻኺብካ ጥራይ ምስ ዝሓሓይኦ ደርቕ ቓንጫ ወሲኽካ ሸባዕባዕ ኣብ ዝብል ሓዊ ገማጢልካ ሓዊ ኣጸቢቑ ከየስማዓሉ ተቐዳዲምካ ተውጽ እዚ ብሓዊ ናይ ምልልላው ኣገባብ እቲ ገረብ ኣብ ቀጻሊ ከይነቕዝ ተባሂሉ ዝግበርዩ። እቲ ብኸምዚ ዝተለለወ ዘንኩሎ ባልዕ ኣይርከብን ኣርዑተ ነዊት የዳሉ።

መሳርሒ ማሕረስ ሓረስታይ ብዙሓትዮም። ሓደ ካብኣቶም ስራሓት ግበረ ማህጺ ሓረስታይ ከኣ ምራውንቱ ስፋፍዩ፣ ሰቢሑን ሓሳስዩን ንስራሕ ድልዋት ምግባርዩ። ኣብ ናቑራ ዝሓገየ ስብሒ ወይ ድማ መንቀን ካብ ዘንቀ ርጾ ገዛ ኣውሪዱ፣ ሓይሊ ጸሓይ ወሲኹ ጅልቦ ክሳብ ዝመስል ኣጸቢቑ ይሓስዮ። ከም ኣርዑተ ነዊት ጥቕላሉ ኣዳልዩ ከኣ ጉዳይ ማሕረሻኡ ይገብር። ማሓረሻኡ ብናይ ዝሓለፈ ክራማት ማሕረስ እንተዘይ ጎዲሙ ህላውነቱ ጥራሕ የረጋግጽ ጎዲሙ ድንኩል ዘይፈግእ መሲሉ እንተተራእይዎ ድማ ክጣዚ ኣለዎ። እንዳ ሓጓዳይ እንተሎ ጽቡቕ፣ ካብ ተሪፉ ድማ መናፍሕ ለሚንካ ኣኣብ ገዛውትኻ ከተትብዕ ትግደድ ማለትዩ። ንመናኸሲ ዝኸውን ሓውን ፈሓምን ንፍዕቲ ካብ ዝበልካያ ሰበይቲ ለሚንካ ጉዳይ ምርሳን ማሕረሻኻ ትገብር። ማሕረሻኻ ምብላሕ ጥራይ ዘድልዮ እንተኾይኑ ክሳብ ለዓቱ ኣርሲንካ ንመምጠጢ ኣክል ትድስቖ። ኣብ እዋን ማሕረስ ሸኾና ኣብዑርካ ወጊኡ መታን ከየመንኩሰልካ ንጫፍ ናይቲ እተተትብዖ ማሕረሻ ከም ጭፈታ ጌርካ ምብልሑ ኣየድልንዩ፣ ቁስሊ ክራማት ወን ቅልጢፉ ስለዘይሓዊ ኣመና ኣይተብልሖን ኢኻ። ማሕረሻኻ ንነዊሕ ዓመታት ሓሪሱ ዝሓጸረ ክኸውን ይኽእል ብልምዲ ጉጣ ወይ ጓል ዱግሪ ዝብሃል ክልተ ጉጣ ኣላጊብካ እኹል ማሕረሻ ክትሰርሕ ስለእትኽእል ድማ ንኽልቲ አን ጸሓይ ማኦታቱ ክሳብ ዝመስላ ተርስነን ኣሸናቒርካ ወግዓም ማሕረሻ ትሰርሕ። እንተኾነ ዕድመ ከይወሰደ ሓላፍ ዘላፍ ምኻኑ ስለዘይተርፍ ምልቓቡ ተሃራፊ ኣይኮነን። እናሻዕ ውሻል ክትውስኽ ከርፈስ ከተመዓራሪ ተወሳኺ ስራሕ ስለዘስዕበልካ ካልእ ምንዳይ ኢኻ እትመርጽ። የግዳስ ንሓደ ውጽአ መዳለዊ ስለዝኾነካ ምልቓቡ ኣይተርፈካን። ንሎሚ መዓልቲ እንተተረኽበወን ንመሓለውታ ግርምዩ።

ሓረስታይ እዚ ጌሩ ምስ ወድ ነቶም ኣብ ስትዮ ጥራሕ እናረኸበ ንሕዛእቲ ብዕራይ ከፋንዎም ዝሓገየ ኣብዑር መታን ኣብራኾም ክመልእ፣ መምሩጹ መግቢ ክምግቦም ይጅምር። ሓሰር ካብ ምምሕሳር፣ ቃንጫ ካብ ዳሱ ቡቕቡቕ ካብ ዳንዳኡ፣ ኮረን ካብ ሽርፋኡ እናምጽ ድማ ኣብዑሩ ይነስዕ እዝጊ ረዲኡ ኣግራብ ዒደሮም ረጊፉ ከም ብሓድሽ እንተጠጢዖም፣ ሓረስታይ ፋሱ ሒዙ እናኸራተመ ክርሲ ኣብዑሩ ከለስልስ ጭራኦም ሒዙ ከርተት ዝብል። ካብዚ ንድሐር ሓረስታይ ኣብ ገዝ ኣይርከብንዩ። ተቛጺርካ ንጋዶ። ዓዲ እንተ ኣቶ ኣሎ እንተበልካዮ ንበረኻ ጋእ ዝብል። ካብዚ ወንዮዉ ሰበይቲ መብዛሕት ግዜ ንበይና ቡን እትሰቲ። ዓቐን ቅላዎኣ ካብ ዕማኾ ቡን ናብ ፍርቒ ዕማኾ ቡን ኣውሪዳ ድማ ይረድ ኣይረድ ከም ሻሙ ወልፋ ትኸትት። ሰብኣያ እዋን መዛርእ ኣትዩ ዘርኢ ክወስድ ንዓዲ ምእታው ክሳብ ዝጅምር ከም ኢላ ትውርሕ። እተን ኣብ ኪዳነን ልዑል ክብርን ፍቕርን ዘለወን ኣዴታትና ድማ እታ ድሕሪ በዓል ቤተን ዝሰኽተታኣ ጀበና ጓዕ ኢላተን ኣይሰትያኣን እየን።

ሓረስታይ ዝተርፎ ጉዳይ ለዓቱ ለዓት ጎዞሞኡ፣ ሓኽሊ ፋሱን ኣረጋጊጹ ኣንፊ ምውልዋል ግራቱ ይገብር ግራት በሰላ እንተኾይኑ ሽግር የብሉን። ንዓመታት ዘይተሓርሰ እንተኾይኑ ግን ሻዓብዩ። ትዒብካ ቆፎኻ ንምምላእ። ሓረስታይ ሓግዙኒ ኢሉ ወይ በብዝወፈሮ ኣግራብ ናይቲ ዝሓበሎ ግማስ ወይ ጎልጎል እናቖረጸ ንሕርሻ ዝኸውን ላጻ መሬት የዳሉ።

ተሓሪሱ ዘይፈልጥ ወይ ካብ ዝሕረስ ንነዊሕ ግዜ ዝገበረ መሬት በዱ ዝብሃል። ንነዊሕ ዓመታት እግሪ ብዕራይ ከይረገጽ ዝጸንሐ ቦታ ማሕረሻ ከይወግኦ ብምጽንሑ ብዙሕ ማይ ዝሰተየ ቦታ ስለዝኾነ ብዙሕ ምህርቲ ክሕፈሰሉ ዝኽእል ግራትዩ። ብዓዲ ገረብ ኣብቲኽካ ዝብል ዘረባ እንተሎ ኣመና መጋሃጫ ኣብ ዘይኮነ ቦታ ከም ንምግባር ወይ ንምቑጥቛጥ ኣመና ኣየሰክፍንዩ። ከምዚ እናክገብር ንብምሉኡ ኣግራብ ኣልማማ ኣይቆርጾምን ዩ። ጸቢዑ ንዝነበረ ቦታ ብሓደ እኽሊ ዕርቓኑ ኣየውጽ ኦንንዩ እቲ ቆጥቛጥ ኣግራብ ንምብዳም ዝዓለመ እንተኾይኑ ግን ኣቦ ገረብ ኣየናሕስየሉንዩ። ቁመት ንዘለዎም ትኽ ኢሎም ክዓብዩ ይኽእሉዮም ንዝብሎም ለይለይ ዝብሉ ኣግራብ ከይቆረጸ ዝገድፎም። ነዞም ከምዚኦም ዘኣመሰሉ ኣግራብ ጨናፍሮምብኽንክን ጸልጺሉ ቀልበስ ከይብሉ ደጊፉ ከም ዝዓብዩ ይገብር። እቶም ብከምዚ ተሓርዮም ዝተረፉ ኣግራብ ምልምል እዮም ዝብሃሉ። ኣብ ርእሲ ዝነበሮም ጽባቐ ብብልሒ ፋስ ስለ ዝመላኽዑ ከም መግለጺ ጽባቐ ይለዓዓሉዮም

 

ክሳዳ ምልምል፣

ሸኾና ብተይ

ሓንሳብ ስዓምኒ

መቐነተይ

 

እናተባህለሎም ድማ ኣብ ዘስለምልም ዜማ ይስኹዑ።

በሉ ክቡራት ደቂ ባህሊ ዝተረፈ እንተሎ ድማ …………… ባዕልኹም መልእዎ።


Write a comment

Comments: 2
  • #1

    Awet berhe (Saturday, 05 January 2013 22:27)

    Beautiftul n too natural. A farmer's life is very natural!

  • #2

    Kierkegaard (Sunday, 06 January 2013 17:29)

    nice as usual.