ቪቭያና ኣማኑኤል
ቪቭያና ኣማኑኤል

ካብቲ ጭዋ ስርዓተ ሕግታትና “ስርዓተ ዓጽሚ ሓርማዝ፣ ሕጊ እንጋንኣ”

 

ጾሙ ዝውዓለ ሰብኣይ

ሰበይቲ ንሰብኣያ፣ ጾሙ እንተኣውዓለቶ፣ ጾመይ ኣውዒልክኒ  ኢሉ ኣብ ዳኛ እንተ ኣትሓዛ፣ ዓሰርተው ክልተ ቅርሺ ትኽሕሶ።

 

ሰበይቲ፣ ጓል፣ ዝሃረመ፣ ዝዓመጸ፣ ዝዘለፈ

 

ሰበይቲ ብዘይኻ ሰብኣያ፣ ካልእ ሰብ ኣይሃርማን፣ ሓሙኣ፣ ሓማታ፣ ንዓዕልታ ኣሕመትሙታ ክሃርምዋ፣ ኣይግባእን (ኣይፍቐድን) እንተሃረምዋ ግን፣ ሓሙሳን ሓሙሽተን ቅርሺ ይኽሕስዋ። ዋላ ማእምን እንተኾነት ከኣ እዚ ሕጊ ሓደ እዩ።

 

ንዝተሓጸየት ጓል ብዘይካ ኣቡኣን ኣዲኣን ካልእ ክሃርማ ኣይክእል፣ ኣሸበሸብ እተሃረማ፣ ግን ሓሙሳን ሓሙሽተን ቕርሺ ይክሓስ።

 

ዘይተሓጸየት ካብ ጓል ዓሰርተው ክልተ ዓመት ንላዕሊ እንተኾነት፣ ዝሃረማ ዒስራን ኣርባዕተን ቅርሺ ይኽሕሳ። ካብ ዓስርተው ክልተ ዓመት ንታሕቲ እንተኾነት‘ወን ዝሃርማ፣ ዓሰርተው ክልተ ቅርሺ ይኽሕሳ።

 

ሰብኣይ ኣብ ካልእ ሰበይቲ እንተኸደ፣ ሰበይቱ ገዲፉ፣ ሓሙሳን ሓሙሽተን ቕርሺ ይክሕሳ መቕንኢ፣ ከመይ እታ ስበይቲ ምስ ኪዳና ከላ ስለዝረገጻ።

 

ሰብኣይ ንሰበይቱ ኣብ በረኻ ክሃርማ ኣይግባእን፣ እተሃረማ ግን፣ ዓሰርተው ክልተ ቅርሺ ይዕደ።

 

ሰበይቲ እንተገሻ ላማ፣ ጤላ ሓልፋይ ስኢና፣ ባዕላ እንተሓለበት። ሓሊባ ኢሉ ዝጸረፋ ወይ ዝጸረፈታ፣ ዒስራን ኣርባዕተን ቕርሺ ይዕደይ።

 

ብስርዓተ ዓጽሚ ሓርማዝ

ናውቲ ማሕረስ ኣርዑት፣ ነዊት፣ ዕርፊ፣ ድጉሪ፣ ዝሰረቐ፣ ሓሙሳን ሓሙሽተን ቕርሺ ይኽሕስ። እቲ ዋና (እተሰርቀ) ዘይውፈር እተደኣ ኮይኑ ግና ናይ ሕውነት ናውቲ ከሎ ክቦኩር፣ ወሲዱ ይሓርስ። እንተኾነ፣ ሕርስ ምስ ወዓለ፣ ምሸት ኣብታ ዝነበርኣ ይመልሰን። እንተዘይመለሰን ሓሙሳን ሓሙሽተን ቕርሺ ይዕደ። ካብ ናውቲ ሓንቲ እንተተሰበረት ድማ ካዕቦት ይኸፍል።

 

ኣብ ስርዓተ ሕጊ ሀብሰሉስ

ነዊት ጽግኢ ዝሰረቐ ብዕራይ ጸጋም፣ ካልእ ነዊት ዝሰረቐ ድማ ብዕራይ የማን ይኽፍል።

 

ኣብ ስርዓተ ሕጊ ሎጎ ጭዋ

ኣርዑት፣ ነዊት፣ ድጉሪ እንተሰረቐ፣ እንተዘይመለሰ ብዕራይ ጽጋም ይዕደ።

 

ኣብ ስርዓተ ሕጊ ምዔም ምሓዛ

ነዊት ዝሰረቐ፣ ብዕራይ ጸጋም ይዕደ። ኣርዑት ዝሰረቐ ብዕራይ የማን ይዕደ። ድጉሪ ዝሰረቐ ከኣ ግርባብ ዓለባ ይኽሕስ።

 

ኣብ ስርዓተ ሕጊ ሓደግቲ

ኣርዑት ወይ ድጉሪ ዝሰረቐ ሽዱሽቶው ቅርሺ ማሪያ ታሬዛ ይኽሕስ፣ ነዊት ዝሰረቐ ግን፣ ዓሰርተው ክልተ ቕርሺ ይኽሕስ።

 

ኣብ ስርዓተ ሕጊ ማይ ኣድጊ

ነዊት ወይ ዕርፊ ዝሰረቐ ሓደ ሕልቒ ይኽሕስ (ቅድሚ 1902 ግና ኣብዚ ስርዓተ ሕጊ፣ ሓደ ብዕራይ ጸጋም ክዕደ ዘገድድ ዚነበረ)።

 

ኣብ ስርዓተ ሕጊ ሰሓርትን ላምዛን

ነዊት፣ ኣርዑት፣ ዕርፊ፣ ድጉሪ፣ ሰሪቑ ንጎደቦ ዘሳገረ፣ ሕልቒ ይኽሕስ። ወዲ ዓዲ ግን ንባዕሉን ኣብኩሩ ኪሓርስ ኢሉ ዝወሰደን ነቲ ዋንኡ ስራሕ ዘብኾረን፣ ሽዱሽቶው ቕርሺ ይኽሕስ። እቲ ወዲ ዓዲ ከኣ ምስ ወሰደን ወሲደ ኣለኹ እንተዘየለ፣ ምርሚሮም እንተረኸብዎ፣ ሕልቒ ይኽሕስ።

 

ኣብ ስርዓተ ሕጊ ሸውዓተ ዓንሰባ

ካብ ናውቲ ማሕረስ ሰሪቁ እንተተረኽበ፣ ሕልቒ ይኽሕስ።

 

ኣብ ስርዓተ ሕጊ ካርነሽም

ነዊት ዝሰረቐ፣ ሕልቒ ይዕደ። ኣይጸልኣለይ ኢሉ ንዋና ከይተወከሰ ነዊት ዘልዓለ እቲ ዋና በኩሩ እንተወዓለ ናይ ብኩራቱ ሰለስተው ፈርጊ ይኽሕስ፣ ከይነገሮ እንተቐነየ፣ ከም ሰራቂ ይተሓዝ።

 

ኣብ ስርዓተ ሕጊ እንዳ ፍግራይ

ኣርዑት ዝሰረቐ፣ ብዕራይ የማን ይክሕስ። ነዊት ዝሰረቐ ድማ፣ ብዕራይ ጸጋም ይዕደ።

 

ኣብ ስርዓተ ሕጊ ሎጎ ጭዋ

ብዘይ ፍቓድ ዋና ናውቲ ማሕረስ፣ ዘልዓለ ሳላሳ ፈርጊ ይኽሕስ። ኣርዑት፣ ነዊት ድጉሪ፣ ብልመና ዝወሰደ፣ በታ ዋና ዝበሎ መዓልቲ ክመልስ ኣለዎ፣ እንተዘይ መለሰን ግን፣ ናይ ብኩራት ዓሰርተው ክልተ ፈርጊ ይክሕስ።

 

ኣብ ስርዓተ ሕጊ ኣድግና ተገለባ

ናውቲ መሳርዕ መጻውር ቤት ይውሓድ ይብዛሕ ዝሰረቐ ሰብ ካዕበት መሊሱ፣ ዒስራን ኣርባዕተን ቕርሺ ይኽሕስ።

መወከሲ፣ ካብ ምርምርን ስነዳን ህግ


Write a comment

Comments: 0