Viviana Amanuel ዘይምሰጡ ዝምስጣ

ራእሲ ኣሉላ ኣብ ሓማሴን ሰፊሮም ከመሓድሩ ምስ ጀመሩ ነቲ ክቡር ባህልን ወግዕን ንምብልሻው መስደመም ዝኾነ ጽኑዕ ኣዋጅ ኣወጁ ገለ ካብቲ ብዙሕ ኣዋጆም።

  1. ሓደ ሰብ ኣርብዓ ዓመት ኣብ ኤርትራ እንተደኣ ተቐሚጡ ወደርብዓ ተባሂሉ ምሉእ መሰል ክውሃቦ ዝብል ነበረ። ጣልያንን ብድሕሪኡ ዝመጹ ገዛእቲ ሓይልታት ከም ቅቡል ወሲዶም ከኣ ኣጽደቕዎ። ሕጂወን ተኾነ ዳርጋ ከም ባህሊ ኾይኑ ኣሎ ክብሃል ይከኣል።
  2. ከምኡወን ገባር ኣብ ገዝኡ ሜስ ንመርዓ ንተስካር ወይ ከኣ ክሰትዮ ኢሉ ከየውድቕ ሜስ መስተ ንጉስን ራእስታቱን ጥራይ እዩ ኢሉ ኣወጀ። ነዚ ክጻወርዎ ዘይከኣሉ ዓበይቲ ኤርትራውያን ሓርበኛታት ኣብ ልዕሊ ደጓዑ ቅልጽሞም ኣልዓሉ ካብቶም ቅልጽሞም ዘልዓሉ፣ ሓደ ከኣ ደግያት ሓድገምበስ ወዲ ከንቲባ ጉልወት ነበሩ።

ብተወሳኺ ራእሲ ኣሉላ ካብ ዝተኣተተውዎ፣ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓዲ ሹም ጭቓ ገበሩ።

ጭቓ:- ከምቲ ጭቓ ንመንደቕ ዘጽንዖ ወይ ዘላግቦ ህዝቢ ምስ መንግስቲ ዘላግቦ ማለት እዩ

ኣብ ቦታ ነበረ (ብዓል ቆጽሊ) ፈረሰኛ ወይ ምስሌነ ብተወሳኺ ብቀሊሉ ከም ዘይግዝኡ ዘስግኡዎም ዓድታት እንተሃልዮም ተሰሪ (ደርጎይና) ወይ ሕልፎት ማለት በላዕተኛ ስርዑ። ከምኡወን ኣብ ትሕቲኦም ግብርን ፈሰስን ዘዋጽኡ በብወረዳኡ ገበሩ። ልጅ ተስፋይ ኣጉዕዲ ጸንዓ ደግለ ብጀረንዲ ለወጣ ኣብ ደቂ ድግና ራእሲ ኣርኣያ ኣቦ ፊተውራረ እምባየን ደቡብን ኣብ ኩዓቲትን ከንቲባ በኺት ኣብ ካርነሽምወዘተ ገበሩ።

ህዝቢ ድማ መርኣያ ጽልኡ ካብ ዝበሎ ዝነበረ፣

ደቒ ደግና፣

ብጀርንዲ ለወጠ ጭሕሚ ወጠጦ

ደኾኖ ኣወሪድካ እንተትሸጦ

ጸንዓ ደግለ

ወዲ ሓባል ጎልጃ ዓይኒ ብራሕ

ንሕናስ ተሰቒልና እንዳ ስራሕ

ወይ

ወዲ ሓባል ጎልጃ እንታይ ትበልዕ

ንሕናስ ተሰቒልና ኣብ ጉንዲ ኣውሊዕ

……………..ይብሃል ነበረ።

ዝኾነ ኾይኑ ኣብ ዓሰርተው ዓመት መግዛእቲ ራእሲ ኣሉላ፣ ኣንጻሩ ካብ ዝተላዕሉ ቅድም ኢለ ወን ዝጠቐስክዎም ደግያት ሓድገምበስ (ብዓል ዓዲ ተከለዛን) ኣብነት ይግለጹ። ኣዋጅ ራእሲ ኣሉላ ብምቕዋም ዋላ ኣሕዋቶም እንተለመንዎም እምቢ ኢሎም፣ ኣነ ወዲ ግልወት ኣብ መርዓኻ ሜስ ኣይትግበር ኢሉ መን ዝኽልኣኒ ኢሎም ሜስ ኣውዲቆም ተመርዕዮም። ሰራዊቶም ሒዞም ናብ ዓዲ ኣሕምኦም ንሓባብ ከዱ። ምስቶም ፍሉጥ ከንቲባ ሓምድ ተሰማሚዖም ምስ ካልኦት ጀጋኑ ብምሕባር ኣንጻር ደጓዑ ቓልሶም ቀጸሉ

ኣዝዮም ቂመኛ ስለ ዝነበሩ ከኣ ዕድል ምስ ረኸቡ ክሳብ ዓድዋ ወፊሮም ነቲ ካብ ከባቢታት ምድሪ ካርነሽም ብትእዛዝ ደጓዑ ኤርትራውያን ኣሰኪሞም ዝወሰድዎ ኣዕኑድ (ገመል) ሰርወ፣ ምልምል፣ ጽሕዲ ኣደራሻት ሰርሖሞ ዝነበሩ ከም ዘዕነውዎ ይዝንቶ። ካብዚ ተላኣዒሎም ድማ ደረስቲ፣ መነቓቕሒ ከምዚ በሉ፣

ኣቱም ደምበዛን ክተቱ

ኣቱም ሰብ ካርነሽም ደቒ ተሽም ክተቱ

ኣቱም ሎጎ ጭዋ ሰብ ሰሓርቲ ክተቱ

ኣቱም ኣከለ ጉዛይ ሰራየ ክተቱ

እንተዘይከተትኩም ትሞቱ

ደም ሰብ ለሚዶምዮም ዓቐይቱ

ሓድገምበስ ወድኻ ግልወተ

ዘማት ራማ ዘማት ዓዲ ርባዕተ

ጽባሕ ይመውት ሎሚ ዘይሞተ

ዓደርባዕተ ፈለማ ክትወርዳ

ሽመትምበር እንታይ ኔሩካ ዕዳ

በቕሊኻ እንታይ ሽማ ኣይረፍዳ

ጠበንጃኻ እንታይ ሽማ ኮርዒዳ

ጉራደኻ እንታይ ሽማ ዓጺዳ

ወዲ ጉልወት ሓድገምበስ ሽሙ

ዓራትን ሹመትን ናይ ቐደሙ

ብሻ ሞግረብ ዝገዝእ ምስ ኣልሙ

ኣፊሎ ማይ ዳዕሮ ዝገዝእ ምስ ኣልሙ

ዓደርባዐተ ክኸይድ ረምረሙ

ስረ ከይዓጥቕ ኣገልዲሙ

ንሰብኡት ዝሓርዶም ኣጋዲሙ።

ይብሃል ነበረ።

ክቡራት ኣንበብቲ ገለ ክፋል ካብ ታሪኽ ቐዳሞት ኣቦታትና ብዝኾነ ይኹን፣ ጠምዚዝካ ናብ ረብሓኻ ምምእዛንን ብእኡ መንጽር ድማ ምጉጣይን ኣይባህልናንዩሞ። ሓደራ ንዝነበረ በደል ደሚሲሱ፣ ሓድነት ብዝፈጥር ልቦና ነቢብና ነስተማቕሮ።

ርእይቶ ይኹን ነቐፌታ ከምኡወን መመላእታ እንተደኣ ሃልዩኩም፣ መርበብና መርበብ ሓበሬታ ርውየት ባቡ ርሕው ካብ ምጽሓፍ ኣይትብኮሩ።

Write a comment

Comments: 1
  • #1

    smon (Thursday, 02 May 2013 13:19)

    ሸቃ ኣሉላ ብዘይካ እዚ ኣብ ልዕሊ ህዝቢታት ናራን ኩናማን'ውን ሰፍ ዘይብል ጭፍጨፋ ኣካይዱ እዩ፡ ሸቓ ኣሉላ ነቲ ንራእሲ ባይርኡ ኣብ ፎርቶ እስመራ ቐቲሉ(ወኻርያ ዓዲ ሰግዶ ጸጊብኪዶ ጸጊበወ ወልዱ ዝሓረዶ ዝተብሃለሉ) ራእሲ ዝተብሃለ ሕርበኛ ራእሲ ወልደሚካኤል ሰለሙን ብተንኮል ኣብ ምእሳሩ እውን ዓቢ ሽርሒ ተጻዊቱ ኣዩ፡ ራእስነቱ ድማ መዘና ራእሲ ወልደሚካኤል ንሙኻን ብናይ ሽዑ ንጉስ ትግራይ ብዝብዝ ካሳ ድሓር ሃጸይ የውሃንስ ዝተውሃቦ ምንባሩ ኣብ ብዙሕ መጽሓፍቲ ተጠቒሱ ንረኽቦ።