Viviana Amanuel ዘይምሰጡ ዝምስጣ

ኣገባባት መርዓ ካብ ናብ ከባቢታትን ሕብረተሰባትን ከም ዝፈላለ ኩልና እንሰማማዐሉ እዩ። ብተመሳሳሊ ፍትሕወን ከምኡ። ነፍሲ ወከፍ ሕብረተሰብ ነናቶም ልምድታት ፍትሕ ኣለዎም; ካብቲ ብዙሕ ሒደት እስከ ንመልከት።

ኣብ ደቡባዊ ዶባት ኣልጀርያ ዝርከባ ቀብላታት፣ ደቂ ተባዕትዮ ኣንስቶም ናብ ካልኦት ደቂ ተባዕትዮ ናይ ምሻጥ መሰል ኣለዎም እንተዝብልኹም እንታይ ምበልኩም?

ሰብኣይ ንሰበይቱ ፍትሕቲ ኢኺ ምስ በላ፣ ናብ ካልእ ሰብኣይ ይሸጣ፣ እንተዘይሸይጥዋ ግን ክቕልባ ይግደድ። ጉዳም!
ኣብ ካሊድያ ቻይና ሰብኣይ ንሓሙኡ ምስ ዝሕብሮ ወይወን ንሰበይቱ ናተይ ኣይኮንክን ምስ ዝብላ ትፋታሕ። እቲ ዝገርም ሰበይቲ ንሰብኣያ ናተይ ኣይኮንካን እንተኢላቶ ብኸቢድ ትቕጻዕ።

ይሰውረና!

ኣብ ጥንታዊት ቻይናወን ካብ ክሽነ ናብ ውሽጢ ገዛ ትኪ እንተኣትዩ ሰብኣይ ንሰበይቱ ይፈትሓ ነይሩ ይብሃል። 

ብመሰረት ሕጊ ማኑ ፍትሕ መንጎ ህንዳውያን ውጉዝ እዩ። እንተኾነ፣ ሰብኣይ ካልእ ሰበይቲ ብምእታው ምስታ ቀዳመይቲ( ሒማኡ) ኣብ ሓደ ገዛ ከቐምጣ ፍቑድ እዩ። እዚ ዝግበር እታ ቀዳመይቱ (ሒማኡ) ንሸሞንተ ዓመታት ከይወለደት ምስ እትጽንሕወይ ወን ንሰብኣያ ምስ ዘይትምእዘዞ እዩ።

ኣብ ደሴታት ሉቺንያ ሰብኣይ ንሰበይት እንተጸሊእዋ፣ ብኣጭርቕቲ ክልውጣ ይፍቐደሉ፣ ብንጻሩ ኣብ ሜክሲኮ ዝርከቡ ዚኒ ዝፍለጡ ቀያሕቲ ህንዳውያን፣ ናይ ፍትሕ መሰል ኣብ ኢድ ጓል ኣነስተይቲ እዩ። ንሳ ንሰብኣያ እንተጸሊኣቶ፣ ካብ ገዛ ክሳብ ዝወጽእ ትጽበዮ ምስ ወጸ ኮረሻ ናይ ፈረሱን ውልቓዊ ንብረቱን ብምልዓል ኣብ ኣፍደገ ተንጠልጥሎ። ድሕሪ ምምላሱ ንብረቱ ኣብ ኣፍደገ እንተረኺብዎ፣ ፍቱሕ ምዃኑ ፈሊጡ ብኡ ገይሩ ይኸይድ። 

ኣብ ምብራቓዊ ገጠራት ቻይናወን እቲ ስራሕ ገዛ ይኹን ምስ ማሕረስ ዝተኣሳሰር ብምሉኡ ኣብ እንግድዓ እታ ጓል ኣነስተይቲ ስለዝወድቕ፣ ሰብ ኡተን ካልኦት ደቂ ኣንስትዮ ክእትዉ ተሓጉሰን እየን ዝቕበላኦም። ምኽንያቱ ኣብ ስራሕ ክተሓጋገዘአን። እታ ቀዳመይቲ ግን ወትሩ ጎይታ ገዛ ትኸውን።

ኣብ 1951 ኣብ ሕቡራት መግስታት ኣመሪካ ፍትሕ ሸሞንተ ሚእታዊት ምስ በጽሐ ኣብታ ሃገር ፍትሕ ኣብ ትሕቲ ፈተና ዝብል ሕጊ ተኣዊጁ። ንሱ ከኣ እቶም ክፋትሑ ዝመረጹ ሰብ ሓዳር ካብ ሽድሽተ ክሳብ ዓሰርተው ክልተ ወርሒ ዳግመ ዕድል ይወሃቦም። ኣብ ውሽጢ እዚ ናይ ግዜ ገደብ እንተዘይተዓሪቆም ፍትሕ ይጸድቕ።

ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ወን ክሳብ (1857 )ጉዳይ ፍትሕ ብባይቶ እታ ሃገር ይረአ ነይሩ።


Write a comment

Comments: 0


Date: 09/12/2011

(ፍለጡለይ)

ትፈልጡ’ዶ

ካብ ጥንቲ ኣብ ሕብረተ ሰብ ኤርትራ ብሄረ ትግርኛ፣ “ሓንቲ ምርዕውቲ፣ ጓል ኣነስተይቲ፣ ንብዓል ቤታ፣ ብሽሙ፣ ክትጽውዖ ድፍረት ትረክብ ኣይነበረትን” እንታይ ደኣ፣ ቅድሚ ምውላዳ፣ …ኣንቱም…… ምስ ወለደት ድማ፣ “ብስም ቦኹሪ ውላዳ” እያ ትጽውዖ። ኣብዚ ግዜ’ዚ እዚ ባህሊ ኣብ ገለ ከባቢ፣ ክሳብ ሕጂ፣ ኣሎ።

እዚ ባህሊ’ዚ ከመይ ትግንዘበዎ፣ ….ጠቓሚ፣ ናይ ምክብባር ባህሊ’ዶ……………ዋላ………. ብርእቶታትኹም ኣህብትምዎ ……


Write a comment

Comments: 1
  • #1

    fisaha asgede (Monday, 23 April 2012 14:21)

    mkbbar xbuk eka ente kone gn bsmu mswae gen entay alewo ..

    godai aykonen bflay abzi zelenayo zemen