Viviana Amanuel ዘይምሰጡ ዝምስጣ

“ኣፍና ምእንቲ ከይሽትት ምስ ተመገብና ብማይ ክንጉጽጉጾ ኣለና።” ክብሉ ክኢላታት ይዛረቡ’ዮም። ክንምገብ እንከለና፣ ነቲ እንምገቦ ዘለና ዘተርክስን ዘዳቕቕን ምራቕ ናብ ኣፍና ይመጽእ’ዩ። እዚ ምራቕ’ዚ እንተወሒዱ ሓደ ካብ ጠንቅታት ምሽታት ኣፍ ክኸውን ከም ዝኽእል ክኢላታት ይገልጹ።

ኣፍና፣ ምስ መግቢ ብዝኣትውን ካብ ካልኦት ክፍሊ ኣካላትና ብዝመጹን ባክተርያ ኩሉ ግዜ ምስ መልአ’ዩ። እዞም ባክተርያ’ዚኣም.ሕምቕ ሽታ ዘለዎ ጋዛት ስለ ዘመንጭዉ (ዝተፍኡ) ኣፍና ይሽትት።

ካብ ድቃስ ምስ ተበራበርን ካብ.ግዜ ቀትሪ ዝያዳ ኣፍና.ሕማቕ ሽታ ይህልዎ። እዚ ዝኾነሉ፣ ኣብ እዋን ለይቲ መግቢ ንበልዕ ብዘይምህላውና፣ እቲ ናብ ኣፍና ዝመጽእ ምራቕ ስለዘይህሉ ወይ’ወን ስለ ዝውሕድ፣ እቶም ሕማቕ ሽታ ዝፈጥሩ ባክተርያ ኪራብሑ ምቹእ ባይታ ይረኽቡ። ዝበዝሑ ባክተርያ ኣብ ኣፍና ምህላው ድማ ነቲ ናይ ሽታ ጸገም ዝያዳ የጋድዶ።

ኣልኮላዊ መስተ፣ ጥሜት፣ ብዙሕ ምዝራብ፣ መዕበስቲ ኣፍንጫ፣ ብ ኣፍ.ምስትንፋስ፣ ዕድመ (እርጋን) ከምኡ’ወን ብዙሕ ምንቕስቓስ፣ ኣብ ኣፍና ንዝህሉ ምራቕ ከም ዝጎድልስለዝገብሩ ከም ጠንቅታት ምሽታት ኣፍ ይቑጸሩ።

እንምገቦም ዓይነታት መግቢ ኣብ ምሽታት ኣፍ ልዑል ተራ ኣለዎም። ከም ኣብነት.ጻዕዳ ሽጉርቲ ልዑል ትሕዝቶ ሳልፈር ስለ ዘለዎ፣ እቲ ናብ ደምተቐይሩ ናብ ሳንቡእ ዝበጽሕ ሳልፈር ከነስተንፍስ እንከለና ንኣፍና ሕማቕ ሽታይገብረሉ።

ኣብ.ገፊሕ መዓንጣ ዝፍጠር ምቕጻል መግቢ፣ ፍሉይ ሽታ ይፈጥር’ዩ። ሓደ ካብቶም ናይ ስርዓተ.ምሕቓቕ መግቢ ዝኾነ ‘ ኢንዛይም ‘ ድማ.ነቲ ዝሽትት ዝተዳቐቐ መግቢ ሽታ ናብ ዘይብሉ ጠቓሚ ነገር ይቕይሮ። እዚ ኢንዛይም’ዚ ዘይብሎም ሰባት እቲ ጸገማት ከጋጥሞም ይኽእል’ዩ ዝተፈላለዩ ሕማማት ኣስናን ግርጻንን’ወን ኣፍና ከም ዝሽትት ይገብሩ’ዮም።

ደቀንስትዮ ወርሓዊ ጽገሬዳ ኣብ ዝመጸን እዋን ኣፈን ዘይንቡር ሽታ ኪህልዎ ይኽእል’ዩ። እዚ ብምኽንያት ምቅይያር ‘ሆርሞናት ‘ ስብነት’ዩ ዝፍጠር።

ዝኾነ ኾይኑ፣.ኣፍና ባዕላትና ብእንፈጥሮ ጸገማት ከምዚ ዓይነት ጸገማት ከማዕብል ካብ ከኣለ፣ ብዝግባእ ተኸናኺና ክንሕዞ፣ ድሕሪ መግቢ ክንጉጽጉጾን ኣስናና’ ቀጻሊ ክንምውጾን ኣገዳሲ’ዩ። ነቶም.ብምኽንያት ዕድመ፣ ጉድለት ‘ኢንዛይ፣ ምቅይያር ‘ሆርሞን” ዘጋጥሙ ምሽታት ኣፍ ግን ምስ ባህሪ ዝተኣሳሰሩ ስለዝኾኑ፣ ነብሰ ጽልኣት ወይ ካልእ ማሕበራዊ ጸገማት ከይፈጥሩልና ምእንቲ ብዙሕ ግት ዘይብሃብ እቲ ዝሓሸ ኣማራጺ’ዩ።

 

ምንጪ፣. “ሪደርስ ዳጀስት


Write a comment

Comments: 0