ኣተኣላልያ ዘይእሩም ውላድ

ቈልዓ ምዕባይ እቲ ዝሓየለ ማሕበራዊ ግዴታ ምዃኑ ዘይስሓትዩ። ምኽንያቱ፡ ሓደ ቈልዓ ብግቡእ ዓብዩ ኣብቲ ዝብጻሕ ክበጽሕ እንተድኣ ኮይኑ፡ ንመንፈሱ፡ ኣእምሮኡን ንኣካሉን ዘድልዮ ነገር ረኺቡ ክዓቢ ስለዘለዎ። ሓንቲ ካብዚአን ምስ እትጎድል ግን ነታ ዘዕብየቶ ስድራ ጥራይ ዘይኮነ ንመላእ ሕብረተሰብ ዝዓበየ ጸገምዩ። ስለዚ፡ ኣተዓባብያ ቈልዓ ብቐሊል ክጥመት ኣይግባእን። ካብታ ዝተወልደላ ክሳብ ክንዲ ሰብ ዝኣኽለላ ግዜ ልዑል ኣድህቦን ክንክን ወለዱን ሕብረተሰቡን ክፍልዮ የብሉን። ንሎሚ ብዛዕባ ኣተኣላልያ ኣሉታዊ ጠባይ ዘለዎም ቈልዑ ኢና ክንርኢ። ... Read More

“ንቘልዑ ምጭልጋም መንሽሮን ድኻም ልብን ከስዕበሎም ይኽእል’ዩ’’

መጽናዕቲ

ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ዓምዲ ሳይንስን ቴክኖሎጂን ብ ዮሴፍ ሃይለማርያም

Friday 23, November 2012, posted by Yohannes Zewde

እንግሊዛውያን ክኢላታት ስነ- ልቦና፡ እኹል ዕድመ ኣብ ዘለዎ 700 ሰባት ብዘካየድዎ መጽናዕቲ፡ ብቑልዕነቶም ከለዉ ኣካላዊ ማህረምቲ ዘጋጠሞም ሰባት ምስ ዓበዩ ብኣዝዮም ሓደገኛታት ሕማማት ክጥቅዑ ዘሎ ተኽእሎ ዝለዓለ ኮይኑ ከምዝረኸብዎ ገሊጾም። Read More

ፍርሒ ጥንሲ (ቶኮፎብያ Tokophobia)

ፍርሒ ጥንሲ ብፍርሒ ጥንሲ (ቶኮፎብያ) ዝፍለጥ። እንታይ እዩ` ፍርሒ ጥንሲ` ትብላ ኣለኽን? ካብ ጥንሲ እንፈርሕ ብዙሓት ምዃንና ግና ኣጸቢቕክን ትፈልጣ ኢኽን። ግዜያት ጥንሲን ዕለተ ሕርስን መዓስ ቀሊል ተሞኩሮ ኮይኑ። እቲ ንመብዛሕተአን ደቀንስትዮ ኣብ ህይወተን ዘፍርሐን ድማ ንሱዩ።

ስለምንታይ እየን ግን ደቀንስትዮ ጥንሲ ዝፈርሓ ኢልና ሕቶ ከነልዕል ንኽእል ኢና። እታ ቀዳመይቲ ምኽንያት ከምታ ልዕል ኢልና ዝጠቐስናያ እታ ተፍርሐን ዕለተ ሕርሲያ። ግዜያት ጥንሲ`ውን ዘየፍርሕ ኣይኮነን። ምቅይያር ቅርጺ ኣካላት፡ ጥዕናዊ ጸገማት_ _ _ወዘተ። ...Read More

መፍቀሪት በዓል ቤታ

By Yohannes Zewde August 29, 2012;

Source: ሓዳስ ኤርትራ መበል 21 ዓመት . 244 . 251


ሰብኣይን ሰበይቲን መቐረት ፍቕሮም ብዝተፈላለየ መገዲ’ዮም ዘስተማቕሩዎ። ዝበዝሑ ሰባት ግን፡ ነዚ ኣብ ምርዳእ ስለዝዝንግዑ ከምቲ ኣብ መጻምድቶም ዘርእይዎን ዝምጥውዎን ፍቕሪ ንኻልኦት ኣንጻር ጾታ ፍቕሮም ይገልጹ’ሞ ምድንጋራት ይፈጥረሎም። ስለዚ፡ ከምቲ ምስ መጻምድኻ እተንጸባርቖ ፍቕሪ ብተመሳሳሊ መገዲ ምስ ካልኦት ኣንጻር ጾታ ክንጸባረቕ ፍጹም ግቡእ ዘይምዃኑ ምፍላጥ ኣገዳሲ’ዩ። ምኽንያቱ ፍቕርኻ ኣብ ምግላጽ ብኸመይ ካብቲ ምስ መጻምድኻ እተዘውትሮ ብዘይፍለ ምስ ካልኦት ሰባት ክትዋሳእ ከምዘለካ ዝሕብር ካልእ ኣገባብ ስለዘሎ። ንኣብነት፡ ግዜ ብሓባር ብምሕላፍ፡ ምብህሃልን ካልእ ኣገባብን ተጠቒምካ፡ ምስ ካልኦት ሰባት ፍቕርኻ ክትገልጽ ዝክኣል’ዩ። ምስ መጻምድኻ እተንጸባርቖ ፍቕሪ ግን ኣብቶም ክልተ ተጻመድቲ ጥራይ ተሓዚኡ ዝተርፍ’ዩ።

ከምቲ ኣብ መእተዊ ዝተገልጸ፡ ዝተፈላለዩ መጻምድቲ ፍቕሮም ዝገላለጽሉ ዝተፈላለየ ሜላን መገድን ክህልዎም ግድን’ኳ እንተኾነ፡ ብመጽናዕቲ ዝተለለዩ ፍቕርኻ ኣብ ምግላጽ ዝሕግዙ ነጥብታት ግን ኣለው’ዮም። እዞም ዝስዕቡ’ምበኣር ሓንቲ በዓልቲ ቤት፡ ንበዓል ቤታ ተፍቅሮ ምዃና ንኸተርኢ ዝሕግዝዋ መሰረታውያን ነጥብታት’ዮም፦


1. ኣኽብሮት ምሃብ፦ ሓንቲ በዓልቲ ቤት ንበዓል ቤታ ብዘይ ቅድመ-ኩነት ከተኽብሮ ከምዘለዋ ምኽሪ ዘድልዮ ኣይኮነን። ኣብ ልዕሊ በዓል ቤትካ ኣኽብሮት ዘይምርኣይ ድማ፡ ከምዘይተፈቅሮ ዝሕብር ቀዳማይ ነጥቢ’ዩ። እቲ ኣኽብሮት ዘይምሃብ ኣብ ቅድሚ ካልኦት ሰባት ምስ ዝኸውን ድማ ኣብ ልዕሊ’ቲ በዓል ቤት ዘሕድሮ ጽልዋ ከቢድ ይገብሮ። ንበዓል ቤታ ብግቡእ ክትከናኸኖን ከተፍቅሮን ድሌት ዘለዋ በዓልቲ ቤት‘ምበኣር ብቐዳምነት ከተባጭወሉ፡ ኣንጻሩ ክትብይን፡ ኣብ ቅድሚ ካልኦት ሰባት ክትጓንዮን ከተነኣእሶን ከምዘይብላ ምርዳእ ከድልያ’ዩ። ናይ ብሓቂ ተፍቅሮ እንተድኣ ኮይና ንበይኑ ይኹን ኣብ ቅድሚ ካልኦት ሰባት ኣኽብሮታ ክትገልጸሉ’ዩ ዝግባእ። ስለዚ፡ ፈቃር በዓልቲ ቤት’ያ ንበዓል ቤታ ኣኽብሮት ትህብ።

 

2. ኣድናቖትካ ምግላጽ፦ ኣድናቖት ምስ ኣኽብሮት ዝተሓሓዝ’ኳ እንተኾነ ብኻልእ መልክዑ ክንርእዮ ግን ንኽእል ኢና። ንበዓል ቤትካ ምድናቕ ማለት ካብ’ቲ ግሁድ ኣኽብሮት ነቲ ዘይተኽብሮ ምዃንካ ምውጋድ ማለት’ዩ። ንበዓል ቤትካ ምድናቕ ማለት፡ ነቲ ብዛዕባኡ እትፈትዎ ነገር ብዘይሕብእብእ ብቓልን ብግብርን ምግላጽ ማለት’ዩ። እዚ ብዝተፈላለየ መገዲ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ንኣብነት፡ ክጥምታ እንከሎ፡ ዘዕግብ ናይ ዓይኒ ቆላሕታ ብምሃብን ካልእ ኣካላዊ ቋንቋ ብምጥቃምን ኣድናቖታ ክትገልጸሉ ትኽእል። ወይ’ውን ነቲ ብዛዕባኡ ዝመሰጣ ነገር ብቓላታ ኣድናቖታ ክትገልጽ ትኽእል። ኩሉ ግዜ ምስቲ ህሉው ኩነታት ዝኸይድ ኣድናቖት ክትህቦ ከምዘለዋ ክትርድኦ ድማ ኣለዋ። ኣድናቖትካ ንምግላጽ ኣብ ግዜኡን ዘይግዜኡን አፍቅረካ’የ ምባል ትርጉም ዘይብሉ ክገብሮ ይኽእል’ዩ። ምስ ግዜ’ውን፡ ንምምዝማዙ ትብሎ ከምዘላ ገይሩ ክርድኦ ስለዝኽእል ሳዕቤኑ ዝገደደ ክገብሮ ዝከኣል’ዩ።

 

3. ሞጐስካ ዝሰምዓሉ ዕድል ምርካብ፦ ሓደ ሰብኣይ በዓልቲ ቤቱ ክትምጉሶ ክሰምዕ ከሎ ጽቡቕ’ዩ። እዚ ከኣ፡ ባዕሉ ተጸናጺኑ ድዩ ወይ ሞጎሳ ዝሰምዓሉ ኣጋጣሚ ብምፍጣር፡ ወይ’ውን ብኻልኦት ሰባት ትንእዶን ትምጉሶን ከምዝኾነት ዝፈልጠሉ ዕድል ክረክብ ኣገዳሲ’ዩ። ደቂ-ሰብ ካብ ተፍቅሮምን ትግደሰሎምን ምዃንካ ክትገልጸሎም፡ ኣብ ልዕሊኦም ዘለካ ፍቕርን ተገዳስነትን ብኻልኦት ሰባት ምስ ዝሰምዕዎ ወይ’ውን ባዕሎም ተጸናጺኖም ምስ ዝፈልጡ’ዮም ዝያዳ ብኣኻ እምነትን ሩፍታን ዝስምዖም። ሓንቲ ሰበይቲ ድማ ንበዓል ቤታ ትምጉሶ ምዃና ዝፈልጠላ ኣጋጣሚ ክትፈጥር ጽቡቕ’ዩ። እዚ ከኣ ንሱ ኣብ ዘለዎ ግዜ ብዛዕባ ዝገበረላ ይኹን ብዛዕባ ጸብለልትነቱ ምስ ካልኦት ሰባት ብጋህዲ ብምዕላል ከተተግብሮ ትኽእል።

 

4. ኩሉ ገዲፍካ ኣብ በዓል ቤትካ ምትኳር፦ ሓንቲ ብዓልቲ ሓዳር ኩሉ ነገር ገዲፋ ዝያዳ ኣብ በዓል ቤታ ምስ እተተኩር ኣብ ምትራር ዝምድናኦም ዘለዎ ጽልዋ ሓያል’ዩ። ንዝምድና ክልቲኦም ዘትርር ሜላ ድማ’ዩ። ስለዚ፡ በዓልቲ ቤት ንበዓል ቤታ ዝለዓለ ቀዳምነት ብምሃብ ፍቕራ ክትገልጸሉ ትኽእል። ንኣብነት፡ ምእንትኡ ክትብል ክትገብሮ ንዝጸንሐት ነገር ሓዲጋ ወይ ኣወንዚፋ ኣብኡ ምስ እተተኩር፡ መግለጺ ናይቲ ኣብ ልዕሊኡ ዘለዋ ኣኽብሮት ስለዝኾነ፡ ቅድሚኡ ትሰርዖ ነገር ከምዘይህሉ ብግብሪ ትገልጽሉ ኣላ ማለት’ዩ። እዚ ከኣ ካብ በዓል ቤታ ሞጎስን ዝያዳ ፍቕሪን ክትረክብ የኽእላ፣ ሓዳሮም ድማ ይሕይል።

 

5. ሓይሊ በዓል ቤትካ ምስትብሃል፦ እዚ ምስ’ቲ ኣብ ልዕሊኡ ዘለዋ ኣድናቖት ክመሳሰል ዝኽእል’ኳ እንተኾነ፡ ኣስተብህሎኣ ግን ዝያዳ ኣብ’ቲ ናቱ ሓይሊ ክኸውን ኣለዎ። በዓል ቤታ ብኣካላዊ ሓይሊ ካባኣ ስለዝብርትዕ፡ ሓይሊ ኣብ ዝሓጽራ ግዜ ጸዊዓ ክተሓጋገዛ ክትሕብሮ ኣለዋ። ንኣብነት፡ ‘’ነዚ ክኸፍቶ ወይ ከልዕሎ ዓቕሚ ስለዘይብለይ፡ በጃኻእንዶ ሓግዘኒ’’ ክትብሎ ትኽእል። ከምዚ ምባላ ደገፍ በዓል ቤታ ከምዘድልያ ትገልጸሉ ስለዘላ፡ ተመላላእነቶም ንኽቕጽሉ ይሕግዞም። ብፍላይ ምስ ሞያኡ ኣብ ዝተሓሓዝ ንጥፈት ንኽሕግዛ ክትውከሶ ጽቡቕ’ዩ።

 

6. ንድኽመቱ ሕድገት ምግባር፦ ድኽመታትን ሕጽረታትን በዓል ቤትካ ምርዳእ መግለጺ ፍቕሪ’ዩ። በዓል ቤታ ድኽመታት ከምዘለዎ ዘይትርዳእ በዓልቲ ቤት ጽቡቕ ዝምድና ክህልዋ ዝክኣል ኣይኮነን። ኩሎም ደቂ-ሰብ - ሰብኣይ ይኹን ሰበይቲ - እውን ነናቶም ድኽመታትን ሕጽረታትን ብኣንጻሩ ከኣ ብልጫታትን ጸብለልትነትን ኣለዎም። ስለዚ፡ በዓልቲ ቤት ነዚ ተረዲኣ፡ ንበዓል ቤታ ኣብቲ ድኹም ጎድኒታቱ ክትድግፎን ከተባራትዖን ድኣ’ምበር፡ ድኽመታቱ እናመዝመዘት መሊሳ ከተዳኽሞ ኣይግባእን። ብድኽመታቱ ክትማስዮ’ውን ጽቡቕ ኣይኮነን። ኣብ’ቲ ድኹም ጎድኒታቱ፡ ደገፋን ኣኽብሮታን ደኣ ትገልጸሉ። እቲ ሓቀኛ መግለጺ ፍቕሪ ድማ ንሱ’ዩ።

 

7. ምንጽጻር ምውጋድ፦ ኣብ ሓዳር በዓልቲ ቤት ክትገብሮ ዘይብላ ዝበኣሰ ነገር እንተድኣ ሃልዩ፡ ንበዓል ቤታ ምስ ካልኦት ሰብኡት ምንጽጻር’ዩ። ንበዓል ቤታ ምስ ካልኦት ሰብኡት እተነጻጽር ሰበይቲ፡ ንበዓል ቤታ ብምልኣት ከተስተማቕሮ ኣይትክእልን’ያ። እንተደለየት’ውን ጉድለታቱን ዘይብልጫታቱን ኣብ ቅድሚ ኣዒንታ ተገቲሩ ስለዝርኣያ፡ ከምታ ዘለዋ ንኸይተፍቅሮ ተዓጊታ’ያ ትተርፍ። ኩሎም ሰብኡት ግን ነናቶም ብልጫን ድኽመትን ስለዘለዎም ከነወዳድሮም ዝክኣል ኣይኮነን። ንበዓል ቤትካ ምስ ካልኦት ሰብኡት ምውድዳር ማለት ድማ መግለጺ ናይ’ቲ ኣብ ልዕሊኡ ዘለካ ዘይኣኽብሮት ስለዝኾነ፡ ምውድዳር ወጊድ ምባል።

 

8. መዐንቀፊ ዘይምድላው፦ ድሌታተን ንምርካብ ንበዓል ቤተን ኣብ መጻወድያ ዘእትዋን ብእኡ ኣመኻንየን ድማ ዝምነየኦ ክረኽባ ዝህቅናን ሰብ ሓዳር ከምዘለዋ ዘማትእ ኣይኮነን። ንበዓል ቤታ ኣስዲዓን ኣታሊላን ኣብ ረብሓኣ እተውዕል ሰበይቲ ድማ መፍቀሪት በዓል ቤታ’ያ ክትበሃል ፍጹም ኣይትኽእልን። ኣሽንኳይዶ ንበዓል ቤትካ ዝኣክል፡ ንማንም ሰብ ዓንቂፍካ (ኣታሊልካ) ረብሓታትካ ከተውሕስ ምሕላን ከማን እቲ ዝኸፍአ ሓሳብ’ዩ፣ ኣብቲ ሓቀኛ ዓወት ዘብጽሕ’ውን ኣይኮነን። ኣብ ልዕሊ በዓል ቤትካ መዐንቀፊ ምድላው ድማ ነታ እትኣልም ሰበይቲን ነቲ ዝእለመሉ ዘሎ ሰብኣይን’ዩ ዝሃስዮም። በዓልቲ ቤቱ ከምዝዓንቀፈቶ ወይ ከምዘታለለቶ ዝፈለጠ በዓል ቤት ድማ፡ ኣብ ሓዳሩ እንታይ ሳዕቤን ከኸትል ይኽእል ምርድኡ ዘጸግም ኣይኮነን። ስለዚ፡ ፍቃር በዓልቲ ቤት ንበዓል ቤታ መዐንቀፊ ዘይኮነት እተዳልወሉ፡ መዐንቀፊ’ያ ትጸርገሉ’ሞ፡ መዐንቀፊ እናጸረገት ፍቕራ ክትገልጸሉ ይግባእ።

ወረጃ በዓል ቤት ንሙኻን.

Posted by Yohannes Zewde August 29, 2012

ምንጪ ጹሑፍ: ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ

 

ሓደ በዓል ሓዳር ኣቦ፣ ሓዳሩ ኣብ ምእላይ፣ ውሕስነትን ምቹእነትን ደቁን በዓልቲ ቤቱን ኣብ ምርግጋጽ ዘለዎ ሓላፍነትን ጾርን ዝለዓለ ከምዝኾነ ኣየካትዕን። እዞም ዝስዕቡ ነጥብታት ድማ ብሉጽ ወይ ወረጃ በዓል ቤት ንክኸውን ክኽተሎም ዘለዎ ረቛሒታዮም።

1. ፈቃር ምዃን ንበዓልቲ ቤትካ ብዘይ ቅድመ-ኩነት ከተፍቅራ ግዴታኻዩ። ፍቕርኻን ፍትወትካን ብቓላትን ብግብሪን ከተሰንዮ ኣለካ። ኣገላልጻ ፍቕርኻ ብፈጠራውነትን creativity ንጽህናን sincerity ዝተቓመመ ምስ ዝኸውን ዝያዳ ውጽኢታዊ ይኸውን። ስለዚ፣ ንበዓልቲ ቤትካ ዘይውዳእ ፍቕሪ ከተውሕዘላ እቲ ቀዲምካ ከተተግብሮ ዘለካ ግዴታዩ። ወሓዚ ፍቕሪ ምምንጫው ብሓደ ግዜ ዝመጽእ ኣይኮነን - ግዜን ተመኩሮን ይሓትት። ኣብ ልዕሊ በዓልቲ ቤትካ ዘለካ መተካእታ ዘይብሉ ፍቕሪ ብቐጻሊ ክትለማመዶን ክትምኮረሉን ኣለካ። እቲ ምንታይ ፈቃር ምዃን ወይ ፍቕርኻ ናይ ምግላጽ ባህሪ ብተመኩሮ ዝጥረ። ስለዚ፣ ኣጽዋርካ፣ ኣጽዋር ፍቕሪ ጥራይዩ ክኸውን ዘለዎ። ንፍቕሪ ዘይግዛእ ፍጡር ስለ ዘየለ፣ ብፍቕሪ ጥራይ ኢኻ ልቢ በዓልቲ ቤትካ ክትማርኽ እትኽእል። ኣዚኻ ከም እተፍቅራን ንዓኣ ምርካብካ ዕድለኛ ምዃንካን ኣብ ምግላጽውን ብዙሕ ሜላታት ተጠቐም። ንኣካላቱ ዘየፍቅርን ዘይከናኸንን ሰብ የለን። ኩሉ ሰብ ንኣካላቱ ብዝግባእ ዘፍቅሮን ዝከናኸኖን። ስለዚ፣ ንስኻ ድማ ልክዕ ከምቲ ንኣካላትካ እተፍቅሮን እትከናኸኖን፣ ከምኡ ድማ ንበዓልቲ ቤትካ ኣፍቅራን ተኸናኸናን። ብተወሳኺ ጾታዊ ርክብ ሓደ ካብቲ መግለጺ ፍቕሪኻ ድኣምበር ንበይኑ ኣኻሊ ከምዘይኮነ ኣስተውዕል። ምሕጋዝ፣ ምሕላይ፣ ምክንኻን መግለጺ ፍቕርኻ ምዃኖም ኣይረስዕ።

2. ምውቕ ሰላምታ ንበዓልቲ ቤትካ ምዉቕ ሰላምታ ምልጋስ ኣብ ፍቕራዊ ህይወትኩም ሓጋዚዩ። ምውቕ ሰላምታ ምልጋስ መግለጺ ፍቕርኻ ስለዝኾነ፣ ቅድም ቀዳድም ብሰላምታ ኣዕግባ። ንኣብነት ንስራሕ ክትወፍር ከለኻ፣ ኣብ ክንዲ ስቕ ኢልካ ትኸይድ፣ ሰናይ ምንዮትካ ገሊጽካላ ኪድ። ካብ ስራሕ ምስ ተመለሰካውን፣ ሽሕ ግዜ ኣብ ስራሕካ ጸቕጥን ጸገማትን የጋጥምካ ብዘየገድስ፣ ብሕጉስ መንፈስ ሰላምታኻ ክትልግሰላ ዘለካ። ፍቕሩ ክሕጎስ ዝገልጽ፣ ክጉሂን ክሓርቕን ድማ ዝስጉደም በዓል ቤት ክትከዉን የብልካን። ንበዓልቲ ቤትካ ምውቕ ሰላምታ ምሃብ፣ ኣካላውን ስምዒታውን ምቅርራብኩም intimacy ጋግ ዘጽብብን በዓልቲ ቤትካ ንኽትቀርበካ ዝገብር ምዃኑ ክኢላታት ዘረጋገጽዎ ሓቂዩ። ስለዚ ተጠቐመሉ።

3. ተገዳሲን ሓላዪን ምዃን በዓልቲ ቤትካ ብቘልዑን ብስራሕ ገዛን ጸቕጢ overwhelm ክስምዓ ይኽእልዩ። ስለዚ፣ ቈልዑ ብምሓዝ ድዩ ዘድሊ ካልእ ሓገዛት ምብግባር ካብቲ ዘላቶ ጻዕቂ ዝመልኦ ሃዋህው ከተናግፋ ዝከኣለካ ግበር። ድኻማን ሃለኽለኻን ተረድኣላ። ኣብ ልዕሊኣ ዘለካ ሓልዮትን ተገዳስነትን ካብ ምግላጽ ኣይትቆጠብ። ተገዳስነትካን ሓልዮትካን፣ ሓይልን ፍናንን ስለዝህባ፣ ወትሩ ትጽበየካ ምዃና ኣይትረስዕ።

4. ቅኑዕ ምዃኑ እቲ መሰረታዊ መምርሒ ሓዳር ፖሊሲ) ቅንዕናዩ። ቅንዕና ኣብ ዘይብሉ ሓዳር፣ ዓወትን ዕብየትን ክህሉ ኣይክእልን። ቀጻልነት ናይቲ ሓዳርውን ክረጋገጽ ዝሕሰብ ኣይኮነን። ኣሽንካይ ኣብ ሓዳር፣ ኣብ ዝኾነ ማሕበራዊ ዝምድናታትን ርክባትንዉን ብዘይ ቅንዕና ህይወት ቀጻልነት ክህልዋ ኣይክእልን። ከምቲ ክልተ ጎራሓት ሓሙኹሽቲ ስንቆም እተባህለ፣ ኣብ ሓዳርካ ግድነት ግሉጽነትን ቅንዕናን ክህልወካ ኣለዎ። ከም ዝህሉ ኣብ ምግባሩ ድማ እቲ ዝዓበየ ጾርን ሓላፍነትን ዝስከም ንስኻ ምዃንካ ተረዳእ። ልክዕዩ፣ ቅንዕና ዝመልኦ ሓዳር ክትመርሕ ኣብቲ ፈለማ ክኸብደካ ይኽእልዩ። ሰብ ብባህሪኡ ካብ ቅኑዕ፣ ጎራሕ ክኸውን ዝያዳ ዝምባለ ከምዘለዎዮም ተመራመርቲ ስነ- ልቦና ዝሕብሩ። ይኹንምበር ቅንዕና

ትንፋስ ህይወት ዝምድና ስለዝኾነ፣ ኣብ ሓዳርካ ቅንዕና ምትእትታዉ መተካእታ ዘይብሉ ምርጫዩ። ቅኑዕ ብምዃንካ ካብ በዓልቲ ቤትካ ዝያዳ ተቐባልነትን ኣኽብሮትን ዘምጽኣልካ። ካብኡ ሓሊፉውን ኣብ ማእከል ትነብረሉ ሕብረተሰብ ቃላትካን ርእይቶኻን ተቐባልነት ከም ዝህልዎ ይገብር። ስለዚ፣ ዘይቅኑዕ ባህሪያትካ እናጉደልካ፣ በቲ ቅኑዕ ባህሪያት እናተመላለስካ፣ ነቲ ምስ ግዜን ተመኩሮን ዝምዕብል ቅንዕና፣ ኣብ ሓዳርካ ክትላበሶ ጸዓር። ኣብ ልዕሊ በዓልቲ ቤትካ ቅኑዕ ምዃን መግለጺ ስንፍናን ስዕረትን ዝቖጽርዎ ኣለዉ። እዚ ግን ክኸውን ዘይብሉዩ። ኣብ ሓዳርካ ቅኑዕ ምዃን፣ መግለጺ ወረጃ በዓል ቤት ምዃንካ ዘመስክርን ሓድነት ሓዳርካ ዘደልድልን ብምዃኑ ቅኑዕ በዓል ቤት ኩን።

5. ትዕቢትን ዘይተገዳስነትን ምውጋድ ኣብ ልዕሊ መጻምድኻ ትዕቢተኛን ዘይትግደስን ምስ እትኸውን፣ ካብ በዓልቲ ቤትካ ተቐባልነት ክትረክብ ይሕግዘካ ዝብል መረዳእታ ዘለዎም ሰባት ውሑዳት ኣይኮኑን። እዚ ግን ፍጹም መስመሩ ዝሰሓተ መረዳእታዩ። ብትዕቢት፣ ብምፍርራሕ፣ ተገዳስነት ብምጉዳል፣ ብጸርፍን ታህዲድን ዝመጽእ ኣኽብሮትን ምውቕ ሓዳርን የለን። መጻምድኻ ንኽትግደሰልካን ንኽትንብርከኸልካን ኣብ ልዕሊኣ ዓውዓው ምባልን ስምዒታዊ ባህሪ ምንጽብራቕን ናይቶም ትርጉም ሓዳር እንታይ ምዃኑ ዘይፈልጡ ወገናት ርድኢትዩ። ትዕቢት ትቕድማ ንውድቀት ከምዝበሃል፣ ኣብ ልዕሊ ፍርቂ ጎድንኻ ዝኾነት በዓልቲ ቤትካ፣ ትዕቢት፣ ንዕቀት፣ ሸለልትነትን ዘይተገዳስነትን ምርኣይ ፍጹም ናባኻ ክቐርቡ ዘይብሎም ባህሪያትዮም። ኣብ ሓዳሮም ትዕብቲን ዘይተገዳስነት ካብ ዘርእዩ ሰብኡት እቶም ዝበዝሑ፣ በዓልቲ ቤተይ ትንዕቀኒያ፣ ኣትሒታ ትርእየኒ፣ ወይ ኣይትግደሰለይን ዝብል ርድኢት ዝስዕሮም ከምዝኾኑ ተረዳእ። ስለዚ፣ ንትዕቢትን ሸለልትነትን ዝደፍኡኻ ሓሳባት ካብ ኣእምሮኻ ኣወግዶም።

6. ምዝርራብ ኣብ መንጎ መጻምድቲጽቡቕ ናይ ምዝርራብ ባይታ ክህሉ መሰረታዊ ነገርዩ። ነዚ ባይታ ኣብ ምፍጣር ዝያዳ ክዋሳእ ዘለዎ ድማ በዓል ቤትዩ። ስለዚ፣ ጸገማት ሓዳርኩም ኣብ ምፍታሕ ይኹን ካልእ ማሕበራዊ ጉዳያት ኣብ ምዕማም፣ ህድኣትን ምርድዳእን ብዝዓሰሎ መንፈስ፣ ምስ በዓልቲ ቤትካ ኰይንካ ክትዘራረብ ዘለካ። ክትዘራረቡ ከለኹም ከባቢኹም ክቆጻጸር ዝያዳ ሓላፍነት ዘለዎ ሰብ ንስኻ ምዃንካ ፍለጥ። እዚ ምግባር ንኸይትሓርቕን ከይተንጸርጽርን ይሕግዘካ። በዓልቲ ቤትካ ክትዛረብ ከላ ጽን ኢልካ ስምዓያ። ርእይቶኣ ብኽፉት ልቢ ተቐበሎ። ሓሳባ ብናጻ ንኽትገልጽን ውሕስነት ንኽስምዓን ዘኽእል ሃዋሁው ፍጠረላ። ንዝርርብኩምውን ንስኻ ጥራይ ኣይትዓብልሎ። ካብ ምዝራብ ምስማዕ ስለዝምረጽ፣ ክትዛረብ ኣይትተሃወኽ። ኣንጻር ምዝራብ፣ ንኽትዛረብ ተራኻ ምጽባይ ዘይኮነ ምስማዕ ምዃኑ ኣስተውዕል።

7. ህያብ ምብርካት ኣጋጣሚታት ርኢኻ ንበዓልቲ ቤትካ ሓጎስ ክፈጥረላ ይኽእል ዝበልካዮ ህያብ ኣበርክተላ። መግለጺ ፍቕሪኻ ስለዝኾነ፣ እቲ እተበርክተላ ህያብ ግድን ኣይኮነን ዓቢይን ክቡርን ክኸውን። ዓቕምኻ ዘፍቅዶ ይኹን።

8. ብርቱዕ ደጋፊ ሓጋዚ ኩን ኣብ ዝኾነ እዋን፣ በዓልቲ ቤትካ እትተኣማመነላካ ጸግዒ ኩና። ድሌታታ ንምፍጻም ብጽሞና ስምዓያን ብትኩር ኣዒንቲ ተኸታተላን። በዓልቲ ቤት ልዕሊ ኩሉ ጸግዒ ወይ ደጋፊ ዝኾና ሰብኣይ ትደሊ። ስለዚ፣ ብስምዒታውን ብኣካላውን መዳይ ሓለዋ ኩና። ከይፈለጥካ ምስ እትብድላውን ይቕሬታ ሕተታን ተገዳስነትካ ኣርእያን። እዚ ግን ንኽትጥብራ ዘይኮነ ብቕንዕና ክትገብሮ ኣለካ።

9. ቀዳምነት ሓዳርካ ምስራዕ ምስ በዓልቲ ቤትካ ዘለካ ዝምድና፣ ካብ ካልኦት ኣባላት ስድራቤትካ፣ ካብ ኣዕሩኽትኻን ካብ ስራሕካን ንላዕሊ ኣገዳሲ ምዃኑ ተረዳእ። ብኹሉ መዳይ መሻርኽትኻ ወይ ኣካልካ ምዃና ፈሊጥካ ተኸናኸና። ጉዳያት ሓዳርኩም ብውልቅኻ ዘይኮነ፣ ምስ በዓልቲ ቤትካ ብምርድዳእ ሓቢርኩም ወስንዎምን ፍትሕዎምን።

10 ግቡእካ ምግባር ዝበዝሓ ደቀንስትዮ ባዕሉ ሓሲቡ ዝገብር ሰብ ከምዘድንቓ መጽናዕትታት ይገልጹ። ንስኻ ድማ፣ በዓልቲ ቤትካ፣ እዚ ግበር እዚ ኣይትግበር ክትብለካ ኣይትጸበ። ግቡአይዩ እትብሎ ነገር ባዕልኻ ሓሲብካ ግበሮ። ግቡእካ ሓሲብካ ዘይምግባር ምስ በዓልቲ ቤትካ ዝህልወካ ዝምድና ናብ ሕማቕዩ ዘውድቖ። ንኣመለኻኽታ በዓልቲ ቤትካ ኣብ ልዕሌኻውን ብኣሉታ ክጸልዎ ግድንዩ። ስለዚ፣ ግቡእካ ክትገብር ምሉእ ዓቕሚ ከምዘለካ ኣርእያ። ግቡእካ ምግባር ነቲ ኣብ መንጎኹም ዝህሉ ምድግጋፍዩ ዘሐይሎ።

11 ሓላፍነት ምስካም ሓዳርካን ማሕበራዊ ንጥፈታትካን ብሓላፍነት ምራሕ። እትገብሮ ኩሉ ብተኣማንነትን ብተሓታትነትን ፈጽሞ። ሓላፍነታዊ ሓላዪን ርህሩህን ኣቦ ኴንካ ደቅኻ ኣዕቢ፣ በዓልቲ ቤትካ ተኸናኸን። ዓወት ጸገማትካን ብድሆታትካን ብምግጣም ከምዝርከብ ተረዳእ።

እዞም ተዘርዚሮም ዘለው ዓሰርተ ሓደ ነጥብታት፣ ሓደ በዓል ሓዳር ወረጃ በዓል ቤት Good husband ንኽኸውን ኣብ ጉዕዞ ሓዳሩ ክመሃሮምን ክምኮሮምን ዘለዋምዮም። ይኹንምበር ብሓደ ግዜ ዝጭበጡን ዝትግበሩን ዘይኮኑ ምስ ግዜን ተመኩሮን ዝምዕብሉን ዝረጋገጹን ብምዃኖም፣ ኣብ መዓልታዊ ህይወት ሓዳርካ ከተግብሮም ዘለካ ባህሪያት ምዃኖም ተገንዚብካ ናብ ግብሪ ክትውልጦም ጸዓት።

ፍቕሪ ስድራ-ቤትሲ ኣብ ምድሪ-ቤት ደኣ!

ብ መድሃኔ ጸጋይ December 15, 2011

* “ዕንዱ - ንወለድኻ ንባምቡላ ተማዕዱ?”

ኣብዘለናዮ እዋን ህጻናት እንተበኽዮም: ወለዲ: ብፍላይ ድማ ኣዴታት: መአበዲ ወይ መተዓሻሸዊ ኢለን: ዝተፈላለዩ ባምቡላታት ክህባኦም ይረኣያ፥ ማኪና: ነፋሪት: ሽጉጥወዘተ። እዞም ንመጻወቲ ተባሂሎም ዝዕደጉ ኣቝሑ: ንህጻን ግድንክግዝኡሉ ከም ዘለዎምእናተቘጽሩ ይኸዱ ኣለዉ። ኣብ ዝሓለፉ ሃገራውያን ፈስቲቫላትና ከምዝተዓዘብናዮ: ወለዲ: ደቆምሒዞም ናብ ቀጽሪ ኤክስፖ ኣብ ዝኣትዉሉ: መጀመርታተቐሪቦም ዝጸንሕዎም ዝነበሩዝግዝኡ ኣቝሑ: እዞም ኣቐዲምና ዝጠቐስናዮም መጻወቲ ቈልዑእዮም። እዞም ብፕላስቲክ-መሰል ነገራት ዝተሰንዑ ኣቝሑ ብዙሕ ዕምሪ ዘለዎም ኣይኮኑን። እቲ ዝያዳ ከተሓሳስብ ዝኽእል ጉዳይ ግን እዚ ዘይኮነስ: እቲ እትዕዘቦ ምእዙዝነት ወለዲ እዩ። ህጻናት ብባህርይኦም ነገራዊ ዝንባለ ዘለዎም (Materialists) እዮም። ስለዚ: ምስ ህሉውግሎባዊ ባህላዊ ጽልዋ: ኣብዓዘቕቲ ነገራውነት እናጠሓልናንኸይድ ከይንህሉ የስግኣካ።

ብዝኾነ ናብ ቀንዲ ኣርእስትና ክንምለስ። ወላዲ ንውላዱ ክህቦም ካብ ዝኽእል: ዝኸበሩ ህያባት: ገዛእ-ርእሱን ግዚኡን እዩ። ኣቦታትናን ኣባ-ሓጎታትናን ንደቆም ዝመጠውዎ ዝያዳ ነገር ድማ: እዚ እዩክትብል የድፍረካ። ስድራ-ቤትብኣጋ ኣብ ኣዳራሻ ምስተኣከበት: ብኩለንትናኣ ሞይቃ እያ ተምሲዝነበረት - ኣብቲዙርያ መጋርያ ናይ ደምበ ከይተረፈ። ኣብ መኣዲ: ኣብቲ ወግዒ ቡንን ካልእን: ስርዓትንውዕዉዕ ምብህሃልን ነበረ። ወግዒጽውጽዋያት ምስ ህጻናት:ናይ ሕሽዅሽዅ ልዝብምስ ዝጐበዙ ደቂ በቲ ካልእ መዳይ፤ ህጻን እንተኾነ ከኣ: ኣብ ጽምዲ ኣእጋር ኣዲኡ ኣብሪኹ: ዓይኒ-ዓይናእናጠመተ ደገ ክወጽእ። ዘይደልደለት ህጻንንምንኣሳ ክትሓዝሎን ከተጻውቶን ክንደይ ኢልካሞ ንማሕበራዊ ስእሊ ኣዳራሽ ኣቦታትና ክትገልጻ። ኣብ ኣግነታት መታሕት እንተኸድካ ከኣ: ዝዓዘዘ ማሕበራዊ ጥምረትን ዓሚቝ ምብህሃልን ዘለወን ስድራ-ቤታት ነበራ።

ብሓፈሻ: ማሕበረ-ስነ-ልቦናዊ ጠቕሚ ናይ ሕብረተ-ሰብና ዝጸንሖ ቅዲ ናብራ: ዕዙዝ እዩ። እዛከም ዝኣመሰለ ሓያል ጥምረት ዝጸንሓ ኤርትራዊት ስድራ-ቤት: ክብርታታ: ምስዝኸተመ ቅዲ ናብራ ኣብስግኣት ክወድቕ ዘይረአኣይኮነን። ኣብ ከተማ: ስድራ-ቤት ብኣጋክትእከበሉ እትኽእል ግዜ ንድሕሪት ክጉተት ባህርያዊ ኣብርእሲ ምዃኑ: ሓያለ ኣቦታት ምስ ኣዕሩኽቶም ክዘናግዑ:ከም ልምዲ የምስዩ። ኣደ ብወገና እንጀራ ማእሪራ እትኣቱ ምስእትኸውን: ህጻናት ብሰራሕተኛ ይእለዩ። ኣየ ኣብዘሎ ምውንጃል ናይሰራሕተኛታት ገዛን ኣዴታትን! ምናልባሽ: ቈልዓ ኣዲኡናፊቑ ምዕኳዅ ምስዝኣቢ:በዓልቲ-ገዛ ንሰራሕተኛኣ: ናይ ወደይጸባ ባዕላ እናሰተየቶ…”ኢላ ትውንጅላ ትኸውን። ምጥቕቓን መሊኡዩ።

መንእሰያት እንተኾኑውን: ምስ ኣዕሩኽቶም ክዘናግዑ የምስዩ። ስድራ-ቤትኣብ እትእከበሉ እዋንውንእንተኾነ: ብሰንኪ ቴሌቪዥን: ስድራ-ቤታዊ ምብህሃል ኣብ ሓደጋ ይወድቕ። ምስ ዝኸተመ ቅዲ ናብራ: ስድራ-ቤታዊ ክብርታት ከተማዕብል ዝኸበደ ጻዕሪዝሓትት ምዃኑ: ብብዙሓት ሞያተኛታት ስነ-ሕብረተሰብ ዝጥቀስ እዩ። ምዝንጋዕ ይኹን ካልእ ምብህሃላዊ ልምዲ ስድራ-ቤትድማ ልዑል ኣገዳስነት ዘለዎጉዳይ እዩ። ኣብ ሓደመጽሓፍ ናይ ስነ-ፍልጠት ሓበሬታ ዘንበብክዎ ሓሳብ ኣሎ:- “እዚ ዘሎ ቴክኖሎጂካዊኣገባብ ስርዓተ ሓበሬታ:ነቲ ብኣካል ኣብጥቓኻ ዘሎ የርሕቖ፤ ነቲርሑቕ ዘሎ ድማ ናብ ጥቓኻ የምጽኦ። ንሓንቲ: ግጥም ክለባት ዓዲ እንግሊዝ ብቐጥታ እትዕዘብ ኤርትራዊትስድራ-ቤት ከምኣብነት ንውሰድ። ኣብ ኣባላት ስድራ-ቤትምብህሃል ስለዘየለ: ንሓድሕዶም ብኣእምሮ ተረሓሒቖም ኣለዉ። ብኣንጻሩ:ምስቶም ኣብሓንቲ ሜዳ ናይ ክለብዓዲ እንግሊዝ ዝብሉ ዘለዉ ተዓዘብቲ ይብሉ ኣለዉ። እዚኩሉ: ስድራ-ቤታትምብህሃላዊ ክብርታተን ኣብ ሓደጋንዘእትዉ ኣገባባት ምዝንጋዕ ብጥንቃቐ ክሕዛኦም ይግባእ ንምባል እዩ። ቴሌቪዥን ትኹን: ከም ሽጉጥንካልእ ዝኣመሰሉ መጻወቲታትህጻናት ድማ: ህጻናት ጎነጻዊ ጠባይ ከማዕብሉ ድርኺት ዝፈጥሩ ምዃኖም ብዝተፈላለዩ መገድታትክጥቀሱ ንሰምዕ ኢና። መጻወቲታት ብዝሓሹ መለሳታት ተኪእካክወሃቡ ዝኽእሉ ክኾኑ እንከለዉ: ቴሌቪዥን ግን ብመገዲጥንቁቕ ምሕደራ ጥራይእዩ ምቍጽጻራ ዝከኣል።ህጻናት ንዕኦም ዝሃንጹ መደባትጥራይ ከምዝከታተሉ ብምግባር።እንተቲ ዝጸንሐ ገጠራዊ ህይወት ሓቚፍዎ ዝጸንሐ: ብጽቡቕ ዝተማሕበረ ህይወት: ብፍላይ ኣብ ከተማታትና: ዳርጋ ከምዛንታ ጥራይ ኢና ከነዘንትዎ። ኣብ ናይ ጉስነትህይወት ጥራይ እንተረኣና: እቲ ሃዋህው ርእሱ ዝኸኣለ ናይ ምዝንጋዕ ህይወትኣለዎ። ሙዚቃ ኣብኡኣሎ፤ ስፖርት ኣብኡ ኣሎ፤ስነ-ጥበብ ኣብኡ ኣሎ፤ ዝተፈላለዩ ምህዞታትውን እንተኾኑ ኣብኡ ኣለዉ።

ምሕዝነት እንተበልካ: ምሕዝነት በዓልሳንዳይ ነይሩ - ጸጸርተወሓሒጥካ ንመዋእል ኣብ ልቢዝሓድር ፍቕሪ። እቲወለዶቲ: ኣብዓንኪል ምሕዝነት ዝተደናገሩሰባት ኣይነበርዎንክንብል ንደፍር። ከመይሲ: ዝተጠላለፈ ኣተሓሳስባን ማሕበራዊ ተርእዮን: ንናብራከተማ እዩ። ኣብከተማ: ናይ ሞያ ይኹንካልእ ብዙሕነት ኣሎ።ምስኡ ድማ ስነ-ኣእምሮኣዊ ብዙሕነት ክህሉ ንቡር እዩክበሃል ይከኣል። ኣብ ናይቀደም ህይወት ገጠራትናእንተኾነ: ሓንቲ ሞያ:ንሳ ድማ ማሕረስን መጓሰን: ሳሕቲ ድማ ንግዲ:ዘጣመረት ጥራይዝነበረት። ኣብ ናይ ከተማህይወት ብኣንጻሩ: ካብ ንግዲ ጀሚርካ: ክሳብ ምስትምህርትን ክእለትን ዝተኣሳሰሩ ሞያታት: ኣዝዮም ብዙሓት እዮም። ምስተርእዮዚ እምበኣርኢና: ኣተሓሳስባ ሰብ-ከተማ ፋሕ ዝበለ ክኸውን እንጽበዮ - ምስኡ ድማ: ማሕበራዊ ዝንባሌኦም።

ኣብማሕበራዊ ጠባያት ናይ ከተማኛታትና ኣሕቢርና መደምደምታ ክንህብእንኽእል ኣይኮንናን።ብዛዕባ ገለ-ገለ ትዕዝብትታትና ግን ክንዛረብ ንኽእልንኸውን። ኣብ ጎደናሓርነት - ኣስመራ: መጽናዕታዊ ሓበሬታ ክንወስድ ዘወር እንተንብል ንኣብነት: ኣሕዋት ብሓባር ሻሂክሰትዩ ክንዕዘብ ዘሎተኽእሎ ክንደይ ሚእታዊ ምኾነ? -ብፍላይ ድማ ኣወዳት ኣሕዋት? ኣቦ ምስ ወዱ ክዛወር፤ ደቂ ሓወካፑቺኖ ኣዚዞም ከውግዑ፤ ወይስድራ-ቤት ተጠርኒፋኣብ ደገ ክትድረር ?

እዞምልምድታት እዚኣቶም: ካብ ሕብረተ-ሰብ ናብ ሕብረተ-ሰብ ዝፈላለዩ ክኾኑባህርያዊ እዩ። ኣብምዕራባዊ ሕበረተ-ሰብውንእንተኾነ: ብገለ ሸነኹ ብኣሉታ፤ ብገለ ሸነኹ ድማብእወንታ ምመለስናዮ ኔርና።

ጉዳይህጻናት ኣልዒልና ኣብ ኣርእስትና ምስእንዛረብ ከኣ: ኣብቲ ብህይወት ናይ ከተማ ዘይተጸልወ ወለዶታት ሕበረተ-ሰብ ኤርትራ: ሃብታም ልምዲ ነይሩ። ኣብብሄረ-ትግርኛ ንኣብነት: ኣዴታት ንዝበኸዩ ህጻናትክእብዳ: ፍሉጥ ግጥሚዘለዎ ዜማ ይጥቀማ ነይረን። ኣብ ልምዲ እዚ: ንወድን ንጓልን ነናቶም ግጥሚ እዩ ዘለዎም። ሓደመልክዕ ግጥሚ ናይንህጻን ጓል እትዝየም ዝነበረት መአበዲት ወይ መቃባጠሪት ዜማ ንርአ:-

 

ዓተርወዲ ዓተር ምስተጸጸ

ለሚን ወዲ ለሚንምስመጸጸ

ሕንጢት ወሲድዋ ብዘይሕጸ

ኣንቲ ሕንጢት ጓለይ: ሕንጢት

ጓለይ

ከም ስርናይ ኣብጻሕሊ ትርፍተት

ከም ጻዕዳ ጣፍ: ኣብ መሶብ

ትኽተት

ሰላሊሞም ክወስድዋ ጎይቶት

ሕንጢት ጓለይ: ኣንቲሕንጢት

ጓለይ

ቅልቅል ስከ ትበል: በቲ ኳና

ወርቂ ጥልቂ ዘለዎዝባና

ንሳ ትመውት ከማና

ሕንጢት ጓለይ: ሕንጢት ጓለይ።

ሕንጢት ሊላይ: ሕንጢት ሊላይ

መዓር ዝቐለባ ከምበርባራይ

ወዲ ባሕሪ ትመስል ዓስካራይ

ሕንጢት ጓለይ: ሕንጢት ጓለይ

 

ንወዲ ድማ:-

ኣንታ ዕንዱ ወደይ: ዕንዱ ወደይ

ኣምባር ኢደይ: ሕንጥልጥል ክሳደይ

መሊሰ ከእትወካ ናብ ከብደይ

ዕንዱ ወደይ: ዕንዱወደይ

ኣንታ ዕንዱ ወደይ: ዕንዱ ወዲ

ኣንበሳ በረኻ: መንኳዕደዲ

ቅጫ ዓተር: መጸበቕ መኣዲ

ኣንታ ዕንዱ ወዲ: ዕንዱ ወዲ

ዘይስተ: ማይ ጸባብርዲ

ዝብልዎ ዓዲ ብዘይወዲ

እንተዘይፈቲኻ: ዕጭ ትወዲ

ዕንዱ ወደይ: ዕንዱወደይ

ጉርማጽ በሎም: ኣይፍለጽን

ከውሒ በሎም: ኣይለሓጽን

እምባ በሎም: ኣይጉነጽን

ዕንዱ ወደይ: ዕንዱ ወደይ።