ሓቅታት ብዛዕባ ፎሮፎር

ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ዓምዲ ጥዕና ብታደሰ ተኽለ

Wednesday 21, November 2012, posted by Yohannes Zewde

ዝሞቱ ናይ ቈርበት ዋህዮታት ካብ ጸጕርና ክረግፍ ወይ ክበንን ክንርኢ እንከለና ብፎሮፎር ከም ዝተታሓዝና ንፈልጥ። ፎሮፎር ክሕዘና እንከሎ ናይ ርእስና ቈርበት ቅራፍ ዝመስል ይበዝሖ ናይ ሳሓ ስምዒት ከኣ ይገብረልና። ሳሓ ከነዕግስ ኢልና ክንሓኮ እንከለና ድማ እቲ ቅራፍ እናተበተነ ከምዝወጽእ ይገብሮ። ጸሊም ካምቻ ወይ ጃኬት ኣብ ዝተኸድነ ሰብ ዝረገፈ ብናን ፎሮፎር ምስትብሃል ይከኣል።

  • ኣብ ናይ ርእሲ ቈርበት ጥራይ ዘኰነስ ኣብ ካልእ ከም ጸጕርን ሽፋሽፍትን ዝኣመሰሉ ኣካላትና ክረአ ይኽእል እዩ። ኣብ ኣፍ ልብኻ ጸጕሪ እንተሃልዩ እውን ፎሮፎር ክፈጥር ይኽእልዩ። ኮታስ ጸጕሪ ዘለዎ ቦታ ፎሮፎር ክሕዝ ከም ዝኽእል ይፍለጥ።
  • ፎሮፎር በዚ ምኽንያት ይፍጠር ኢሉ ኣረጋጊጹ ክዛረብ ዝኽእል ሰብ እኳ እንተዘይሃለወ፡ ኣሸበሸብ ብፋንጋስ ዝፍጠር ከይከውን ዝብል ጥርጣረ ኣሎ። ጸጕሪ ኣብ ትበቝለላ ለቖታ ዝነዝዕ ዘይቲ ገለ ዓይነታት ፈንጋስ ከፋሪ ይኽእል እዩ። እዚ ፈንጋስ እዚ ቈርበት እናተመገበ እዩ ዝነብር። እዚ ፈንጋስ እዚ ኣዝዩ ክፋረ እንከሎ ድማ ጠንቂ ፎሮፎር ይኸውን ዝብል ሳይንሳዊ ግምት ብብዙሓት ተቐባልነት ኣለዎ። እቲ ካብ ለቖታ ጸጕሪ ዝውጽእ ዘይቲ እንተበዚሑ እውን ፎሮፎር ክፈጥር ይኽእል።
  • ብደረቕ ናይ ሃሩር ኣየር ኣዝዩ ዝተወቕዐ ጸጕሪ ቈርበት የንቅጽን የርግፍን።
  • ብዙሕ ማይ ዘይምስታይ እውን ጸጕሪ ቈርበት የንቅጽ።
  • ፎሮፎር ኣብ ግዜ ሓጋይ ክጋደድ ከም ዝኽእል ዘረድኡ ሳይንሳዊ ጸብጻባት ጭንቀትን ጸቕጥን እውን ተወሰኽቲ ጠንቅታት ክዀኑ ከም ዝኽእሉ ይሕብሩ።
  • ሕማማት ቈርበት ክነሶም ምስ ፎሮፎር ዝመሳሰሉ ግና ሓኪም ከለልዮም ዝኽእል ከም ተውሳስ ዝኣመሰሉ ናይ ጸጕሪ ሕማማት ኣለዉ። ብሰንኪ እቶም ሕማማት ጸጕሪ ዝሞተ ቈርበት ክውህለል ይኽእል።
  • ከም ምንፍርፋርን ኤችኣይቪን ዝኣመሰሉ ሕማማት ዘለዎም ሰባት ብርቱዕ ፎሮፎር ከማዕብሉ ይኽእሉ እዮም። ብዘይተፈልጠ ኩነታት ካብ ናይ ሓንጎል ወቕዒ (ስትሮክ) ሃንደበታዊ ሕማም ልብን ዝሰረሩ ሰባት እውን ፎሮፍር ከማዕብሉ ይረኣዩ እዮም።
  • ኣብ ሓደስቲ ዝተወልዱ ናጽላ ፎሮፎር ዝመስል ናይ ቈርበት ምቅርራፍ ይረአ እዩ። እዚ ኩነታት እዚ ኣብ ርእሲ ጥራይ ዘይኰነስ ኣብ ጸጕሪ ዓይኒን ኣብ ረቃቒቶ ቈልዓን ይረአ እዩ። እቲ ቈልዓ ልዕሊ ሾሞንተ ወርሒ ምስ ገበረ እናጠፍአ ምኻድ ይጅምር። ነቲ ቈልዓ 10 ደቓይቕ ዝኣክል ዘይቲ ብምልካይ ብሻምፖ ቀሰይ ጌርካ ብምሕጻብ ከም ዝፈዅሶ ምግባር ይከኣል እዩ። በዚ እንተዘይተማሓየሸ ድማ ምስ ክኢላ ምምኻር የድሊ።
  • ፎሮፎር ካብ ሰብ ኣይለግበካ ንሰብ ድማ ዘይተልግቦ ሕማም እዩ። ወይ ተላጋቢ ሕማም ኣይኮነን።
  • ፎርፎር ዘለዎ ሰብ ጸጕሪ ርእሱ ረሳሕ እዩ ማለት ኣይኰነን።