“ንቘልዑ ምጭልጋም መንሽሮን ድኻም ልብን ከስዕበሎም ይኽእል’ዩ’’

መጽናዕቲ

ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ዓምዲ ሳይንስን ቴክኖሎጂን ብ ዮሴፍ ሃይለማርያም

Friday 23, November 2012, posted by Yohannes Zewde

እንግሊዛውያን ክኢላታት ስነ- ልቦና፡ እኹል ዕድመ ኣብ ዘለዎ 700 ሰባት ብዘካየድዎ መጽናዕቲ፡ ብቑልዕነቶም ከለዉ ኣካላዊ ማህረምቲ ዘጋጠሞም ሰባት ምስ ዓበዩ ብኣዝዮም ሓደገኛታት ሕማማት ክጥቅዑ ዘሎ ተኽእሎ ዝለዓለ ኮይኑ ከምዝረኸብዎ ገሊጾም።

እቲ መጽናዕቲ ኣብ ብወለዲ ዝፍጸም ማህረምቲ ከም ቅቡል መዕበያ ቈልዑ ከም እትወስዶ እትግለጽ ስዑዲ ዓረብ ዝተኻየደ ኮይኑ፡ ኣብቲ መጽናዕቲ ካብ 40 ክሳብ 60 ዓመት ዝዕድሜኦም ሰባትዮም ተሳቲፎም። በዚ መሰረት ድማ፡ ንደቅኻ ምጽፋዕ (ምጭልጋም) ምስ ጎበዙ ሕማማት መንሽሮ፡ ልብን ኣዝማን ከማዕብሉ ዘሎ ዕድል ልዑል ስለዝገብሮም፡ ወለዲ ንደቆም ካብ ምጽፋዕ ክቑጠቡ እቶም ክኢላታት ስነ-ልቦና ኣተሓሳሲቦም።

ብዘይካ ኣብ መጽናዕቲ፡ እቶም መንሽሮ ዝሓመሙ ሰባት፡ ካብቶም ጥዑያት ሰባት ብንእስነቶም ከለዉ 1.7 ግዜ ኣካላዊ ማህረምቲ ኣጋጢሙዎም ክኾኑ ከምዝኽእሉ ዝገልጽ ውጽኢት ተረኺቡዩ። ከምኡውን ንቘልዑ ምጽፋዕ ንሕማም ልቢ 1.3 ግዜ ንሕማም ኣዝማ ድማ 1.6 ግዜ ከምዘግድዶ ኣብቲ መጽናዕቲ ተነጺሩ።

ኣብ ግዜ ንእሰነት ዝርአ ዘይግቡእ ኣተዓባብያን ምክልባትን፡ ነቶም ቈልዑ ምስ ዓበዩ ግዳይ ዘይተደልየ ስነ-ኣእምሮኣዊ ሕማም ጥራይ ዘይኮነ ውሽጣዊ ሕማማትውን ከምዘስዕበሎም ኣቐዲሙ ብዝተኻየደ መጽናዕቲ ተገሊጹዩ።

ስድራቤታት ድማ፡ ንውጽኢት ናይዚ መጽናዕቲ ተገንዚበን፡ ኣብ ኣተዓባብያ ደቀን ጥንቁቓት ክኾናን ኣብ ልዕሊኦም ኣካላዊ ማህረምትን መጽፋዕትን ካብ ምፍጻም ክሕረማን እቶም ተመራመርቲ ኣብ መወዳእታ ኣዘኻኺሮም።