Date: 09/12/2011

(ጥዕና)

ኣቺዶ ኡርቺ እንታይ እዩ?

ሓደ ሰብ ዕድመኡ ኣብ ኣርብዓታት ምስበጽሐ ቃንዛ መላግቦ ምስዝስምዖ ብቐዳምነት ኣብ ግምት ዘእትዎ ዓይነት ሕማም ኣቺዶ ኡርቺ እዩ። ከምዝፍለጥ: ሰብነት: ዋህዮ ብዝተባህለ ዝደቐቐ ህያው ዝተነድቐ እዩ። ኣብ ዉሽጢ ዋህዮ ኣዝዩ ሕልኽላኽ ቀመማዊ መስርሕ ይካየድ። ዳርጋ ንኹሉ ንጥፈታት ናይ ዋህዮ ዝቈጻጸር ክፍሊ ዋህዮ ከኣ ኑክሌስ ይበሃል። ኣብ ማእከል ናይ ኑክሌስ ሰረተ ዉርሻ ነፍሲ-ወከፍ ዋህዮ ዝስነደሉ ኣገባብ ኣሎ። እዚ ከኣ ኑክሌዮሳዪድስ ብዝተባህሉ ዝተፈላለዩ ቀመማት ይካየድ። ኑክሌዮሳይድስ መብዛሕትኡ እዋን ኣብ ዝተወሰነ ደረጃ ምስበጽሑ ዳግማይ ኣብ ኣገልግሎት ዝውዕሉ ክኾኑ እንከለዉ: እቲ ዳግማይ ኣብ መዓላ ክውዕል ዕድል ዘይረኸበ ክፋል ድማ ብዝተፈላለየ ቀመማዊ መስርሕ ናብ ዩሪክ ኣሲድ ይቕየር። ነዚ ሕልኽላኽ ቀመማዊ መስርሕ ዘሰላስሉ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ኤንዛየም ድማ ኣለዉ። ኤንዛየም: ኣብ ጥዑያት ዋህዮታት ዝፍጠር ንርእሱ ከይተቐየረ ንካልኦት ቀመማት ክቕይር ዝኽእል ነፍሳዊ ቀመም እዩ። ኣብ መስርሕ ዳግመ መዓላ ኑክሌዮሳይድስ ባእታ(ሰረተ-ዉርሻ) ዓቢ እጃም ዘለዎም ኤንዛይም ዉርሻዊ ብዝኾነ ምኽንያት ኣበር ክህልዎም እንከሎ: ዓቐን ዩሪክ ኣሲድ ደም ክብ ክብል ልዑል ተኽእሎ ይህሉ። ከምኡዉን ኣካል ናይ ሰብ ነዚ ዘይንቡር መጠን ዩሪክ ኣሲድ ንምጕሓፍ ምስዘይክእል ዘይንቡር ዉህለላ ዩሪክ ኣሲድ ይስዕብ። እዚ ዘይንቡር ዉህለላ ዩሪክ ኣሲድ ብምልክት ሕማም ምስዝግለጽ ከኣ ሰባት ኣቺዶ ኡርቺ ኢሎም ይጽውዕዎ።

ኣቺዶ ኡርቺ ኣብ ደቂ ተባዕትዮ ኣብ ማእከላይ ዕድመ ክኽሰት ተኽእሎ ኣሎ። ኣብ ደቀንስትዮ ግን: እቲ ኤስትሮጀን ተባሂሉ ዝፍለጥ ኣንስታይ ሆርሞን ንዩሪክ ኣሲድ ምስ ሽንቲ ናይ ምውጻእ መስርሕ ስለዘቀላጥፍ: ኣብ ግዜ ንእስነት ኣይርአን እዩ። ድሕሪ ንጽፈ- ጽግያት ኣብ ዘሎ ግዜያት ግን: መጠን ናይ ሆርሞን ስለዝንኪ: ኣቺዶ ኡርቺ ከጓንፍ ይኽእል። ዘይንቡር መጠን ዩሪክ ኣሲድ ኣብ ደም ኣርባዕተ ደረጃታት ኣለዎ። እዚኣቶም ከኣ፦

. ምልክት ኣልቦ ዘይንቡር መጠን እዚ ደረጃ: መርመራ ደም ኣብ ዝግበረሉ እዋን እቲ መጠን ዩሪክ ኣሲድ ዘይንቡር ክንሱ ብምልክት ሕማም ዘይግለጸሉ ደረጃ እዩ። ኣብ ደቂ ተባዕትዮ: ኣብ ግዜ ኩትትና መጠኑ ክውስኽ እንከሎ ኣብ ደቂ ኣንስትዮ ግን ድሕሪ ንጽፈ-ጽግያት ይኽሰት። ሓደ ህጻን ውልድ ምስበለ እዚ ዘይንቡር መጠን ዩሪክ ኣሲድ ምስዝህልዎ: ዉርሻዊ ኣበር ኤንዛየም ኣለዎ ማለት እዩ።

. ቅጽበታዊ ነድሪ መላግቦ ሃንደበት ዝኽሰት ዓይነት ኮይኑ: ዳርጋ 75% ኣብ መላግቦ ናይ ኣጻብዕቲ እግሪ: ብፍላይ ከኣ ኣብ ዓባይ ዓባይቶ እግሪ ይረአ። ኣብ ዓንካርዓንካሪትን መላግቦ ብርክንዉን ከጓንፍ ይኽእል። መብዛሕትኡ እዋን ብሓደ መላግቦ ይጅምር። እቲ ዝትንከፍ መላግቦ: ሕበጥ: ምቕያሕን ቃንዛን ኣለዎ። ምስ ብድቀ-ሂወታውያን ምስ ዝስዕብ ረኽሲ ምምስሳል ኣለዎ። እዚ ሕማም ቅድሚ 300 ዓመታት ብሓደ ሓኪም በዚ ዝስዕብ ኣገባብ ተገሊጹ ምስ ሓፈሻዊ ደሓን ኩነታትካ ናብ መዳቕሶኻ ምስከድካ: ሃንደበት ብሓያል ቃንዛ ዓባይዓባይቶ እግሪ ካብ ድቃስካ ትበራበር። ዓባይዓባይቶኻ ዝመለቖት ኮይኑ ይስምዓካ። እቲ ቃንዛ እንዳበርተዐ ብገብኢ ተሰንዩ ይቕጽል። ኣብቲ ክፍሊ ኣካላት ዘለዉ ሊጋመንት ካብ ንቡር ንላዕሊ ዝውጠሩን ዝተመጠጡን ኮይኑ ይስምዓካ። እቲ ቃንዛ ካብ 3-10 መዓልታት ኣብ ዘሎ ግዜ ዝግ ይብል። እቲ ነድሪ ዝግ ክብል እንከሎ: ኣብ ልዕሊ ነድሪ ዝነበረ መላግቦ ዘሎ ቆርበት ምርጋፍን ምንቃጽን ይጅምር። ምስ ግዜ: ደግሲ ናይ ምድግጋም ባህሪ የርኢ። እዚ ናይ ምድጋስ ባህሪ: ንዓመታት ክጸንሕ ተኽእሎ ኣሎ። ብጎርጺ: ኣልኮል ብምስታይን ብመድሃኒት ናይ ዝኾነ ዓይነት ሕማምን ደግሲ ከጓንፍዉን ተኽእሎ ኣሎ።

. ሕዱር ኣቺዶ ኡርቺ ብደግሲ ዝፍለጥ ደረጃ ሕማም ኮይኑ: ድሕሪ 10 ዓመት ካብቲ ናይ መጀመርታ ዝተኸስተሉ ግዜ ይረአ። ዉህሉል ዩሪክ ኣሲድ ኣብ ዝተፈላለየ ክፍሊ ኣካላት ከም ዓይኒ: ልቢ: መላግቦ ወዘተይረአ። ልዕሊ ንቡር ዝተዋህለለ ዩሪክ ኣሲድ ሕማም ኩሊት: ልዑል ጸቕጢ ደም: ጸጸር ኩሊትን ረኽሲ ኩሊትን ከስዕብ ይኽእል። ከምዚ ልዕል ኢልና ዝገለጽናዮ: ዘይንቡር ልዑል መጠን ዩሪክ ኣሲድ ጠንቂ ሕማም ኣቺዶ ኡርች እዩ። ዩሪክ ኣሲድ ዝተባህለ ቀመም ናብቲ ዉሽጢ መላግቦ ዘሎ ፈኻኽ ብምእታው ምውህላል ይጅምር። ከም ሳዕቤን ናይ ዘይንቡር ፍጻመ ድማ ምንዳር መላግቦ: ሕበጥን ቃንዛን ይስዕብ። ነዚ ዘይንቡር ወሰኽ መጠን ዩሪክ ኣሲድ ንምውጋድ: ብሕክምና ዝውሰድ ክልተ ዓይነት ስጉምትታት ኣለዉ። ንሳቶም ከኣ:

. መድሃኒት ብምውሳድ እቲ ዝያዳ ዩሪክ ኣሲድ ብመልክዕ ሽንቲ ከምዝወጽእ ምግባር

. መድሃኒት ብምውሳድ ኣብ ኣካላት ዝፈሪ መጠን ዩሪክ ኣሲድ ከምዝንኪ ምግባር እዮም። ኣብ መንጎ ሕማም ኣቺዶ ኡርቺን ልዑል ክብደት ኣካላትን: ከምኡዉን ኣብ መንጎ ሕማም ኣቺዶ ኡርቺን ልዑል ሃልኪ ኣልኮላዊ መስተን ዘሎ ዝምድና: ካብ ዝልለ ነዊሕ ገይሩሎ። ብተወሳኺ: ዳርጋ 75% ሕማም ኣቺዶ ኡርቺ ዘለዎም ሰባት: ዘይንቡር ዓቐን ስብሒ ኣብ ደሞም ኣለዎም። ልዑል ሃልኪ ኣልኮላዊ መስተዉን መጠን ዝስናዕ ዩሪክ ኣሲድ ኣዝዩ ክብ ከምዝብል ይገብር፣ ካብኡ ሓሊፉ: ንመጠን ምስ ሽንቲ ተሓዊሱ ዝወጽእ ዩሪክ ኣሲድ ከምዝንኪ ይገብር። ብተወሳኺ: ኩሊትን ጸላም ከብዲን ዝኣመሰሉ ዓይነት ስጋ ምምጋብ: ተመሳሳሊ ሳዕቤን ኣለዎ።

መከላኸሊ

ሕማም ኣቺዶ ኡርቺ ንምክልኻል ብመጀመርታ ሃልኪ ኣልኮላዊ መስተ ከነወግድ ይግባእ። ብተወሳኺ: ልዑል ክብደት ኣካላት ዘለዎም ሰባት: በብቑሩብ ክብደቶም ምስዝንክዩ: መጠን ዩሪክ ኣሲድ ደም ክንኪ ይኽእል። ጾም ምጻም ንሓጺር ግዜ’ዉን እንተኾነ: ንደግሲ ይዕድም። ልዑል ትሕዝቶ መጠን ቅብኣትን ፕሮቲንን ዘለዎ መግቢ ካብ ምህላኽ ብምቝጣብ ከኣ ደግሲ ምክልኻል ይከኣል። ንወሰኽ ዘይንቡር መጠን ዩሪክ ኣሲድ ንምክልኻል: ሰባት ኣልኮላዊ መስተ ካብ ምህላኽ ክሕረሙ ይግባእ። ከም ሳዕቤን ናይ’ዚ ሕማም: ጸጸር ኩሊት ናይ ምምዕባል ተኽእሎ ስለዘሎ: ነዚ ንምክልኻል ኣልኮላዊ ትሕዝቶ ዘይብሉ ፈሳሲ ክውሰድ ይከኣል። እቲ ካልእ ዕዉት ኣገባብ ክንክን ጥዕና መላግቦታት: ኣካላዊ ምውስዋስ እዩ።